IZVJEŠTAJ O RADU U 2008. GODINI

 

 

 

Fondacija Institut za otvoreno društvo - Predstavništvo Crna Gora (Foundation Open Society Institute - Representative Office Montenegro) tokom 2008. godine inicirala je, podržala i promovisala programe i projekte u saradnji sa brojnim nevladinim organizacijama, vladinim institucijama i pojedincima.

 

Ukupan budžet uložen u aktivnosti Fonadacije u 2008. godini iznosio je 787.107,76 EUR. Od ove sume Fondacija u Crnoj Gori uložila je 632.897,23 EUR dok su mrežne institucije OSI iz Budimpešte, Londona i Njujorka izdvojile 154.210,53 EUR.

 

 

PROGRAM REFORMA OBRAZOVANJA

 

Koordinatorka programa: Maja Kovačević

 

Polazeći od principa inkluzivnosti i jednakog pristupa kvalitetnom obrazovanju za sve, program Reforma obrazovanja nastavio je, u 2008. godini, da podržava proces obrazovne reforme u Crnoj Gori na način koji je doprinio njegovoj održivosti, kvalitetu i transparentnosti. Strateški cilj programa bio je da pomogne kvalitetan i odgovoran nastavak procesa reforme obrazovanja, s posebnim naglaskom na pomoć u uključivanju zainteresovanih grupa u pitanja i probleme obrazovanja. Stoga smo kroz program Reforma obrazovanja - zadržavši pritom našu tradicionalnu ulogu u pružanju podrške u obuci nastavnika, kao i u izgradnji kompetentnih institucija kroz raznovrsne projekte od neposrednog značaja za proces reforme - naročitu pažnju tokom 2008. godine posvetili jačanju uloge civilnog društva u procesu reforme obrazovanja, kroz razvoj kapaciteta i omogućavanje učešća drugih zainteresovanih grupa, posebno mladih sa hendikepom, učenika/ica i roditelja. Izuzetno važan segment naših aktivnosti bila je sveobuhvatna evaluacija nastave i učenja Građanskog vaspitanja i Građanskog obrazovanja u osnovnim školama i gimnazijama. Nalazi i preporuke proistekli iz ovog projekta prezentirani su stručnoj i opštoj javnosti sredinom decembra ove godine i predstavljaju bitan doprinos obezbjeđivanju kvalitetnog procesa reforme obrazovanja.

 

Na projekte realizovane kroz program Reforma obrazovanja, Fondacija je utrošila sredstva u ukupnom iznosu od 158.858,76 EUR.

 

1. Jačanje institucionalnih i ljudskih resursa nevladinih organizacija / partnera u oblasti obrazovanja, kao i centralnih obrazovnih institucija: Zavoda za školstvo, Ispitnog centra i škola

  • Saradnja roditelja i škole / Jačanje kapaciteta Udruženja roditelja Crne Gore i analiza potreba savjeta roditelja u školama (podnosilac Udruženje roditelja Crne Gore) Projekat predviđa jačanje kapaciteta trenerskog tima Udruženja roditelja kako bi ono efikasno podsticalo roditelje da se od školske godine 2008/2009. aktivno uključuju u rad škola i da doprinesu kvalitetu obrazovnog sistema. Od aprila do kraja avgusta 2008. godine održana su dva trodnevna bazična seminara za pet novih trenera i jedan seminar za kompletan desetočlani trenerski tim. Projekat takođe obuhvata štampanje letaka i postera sa informacijama o ulozi roditelja u životu škole te utvrđivanje specifičnih potreba roditelja za edukacijom (kroz rad sa fokus grupama). - 18.035,92 EUR (projekat finansiran iz budžeta Evropskog programa)

  • Radionica: Strateško planiranje omladinskog časopisa (podnosilac NVO TNT) Organizacija mladih ljudi i studenata koji su izdavali "Studentski Tribune" i časopis "Levijatan", NVO TNT nastoji da kreira novi časopis koji bi informisao i animirao mlade ljude u Crnoj Gori, ali bio zanimljiv i za širu publiku. Ovaj projekat odnosi se na radionicu na kojoj su oni definisali koncepciju i diskurs novog časopisa, razmotrili modele rada i organizacije, procijenili mogućnosti i odredili modele održivosti, istražili mogućnosti za regionalnu saradnju, umrežavanje i proširivanje kruga saradnika te pripremili plan rada. Na četvorodnevnoj radionici iskusni stručnjaci pomogli su mladim novinarima i novinarkama (njih 14 iz Mojkovca, Berana, Kolašina, Nikšića, Petrovca, Bara i Podgorice) da, razumijevajući suštinu i principe medijske profesije, osmisle i organizuju pokretanje časopisa koji bi bio zasnovan na principima etičnosti, kvaliteta i promociji univerzalnih vrijednosti. - 3.983,00 EUR

  • Izrada predmetnih ispitnih kataloga za potrebe prvog eksternog maturskog ispita (podnosilac Ispitni centar Crne Gore) Ispitni centar će 2010. godine organizovati prvi put eksterni maturski ispit za učenike opšte gimnazije koji pohađaju nastavu po novim obrazovnim programima. Za tu priliku pripremiće ispitne kataloge koji pored sadržaja samog ispita, sadrže plan organizacije ispita, vrijeme trajanja ispita, načine ocjenjivanja, primjere zadataka i dr. Ispitne kataloge pripremaju predmetne komisije, u kojima su predstavnici Univerziteta, Zavoda za školstvo i gimnazijski profesori. Projekat obuhvata obuku autora za izradu ispitnih kataloga i izradu kataloga za fiziku, hemiju, biologiju, geografiju, francuski, ruski, njemački i italijanski jezik i dva društvena predmeta. Planirano je da katalozi budu gotovi najmanje godinu dana prije održavanja ispita kako bi se i nastavnici i učenici upoznali sa ciljevima, sadržajem i formatom maturskog ispita iz pojedinih predmeta. - 10.684,00 EUR

  • Izrada opšteobrazovnih programa za srednje stručne škole (podnosilac Zavod za školstvo) Za isti predmet u srednjim stručnim školama postoje različiti programi. Zavod za školstvo planira da usaglasi standarde znanja i izradi programe za opšteobrazovne predmete u srednim stručnim školama. To je potrebno i zbog definisanja znanja koje učenici treba da imaju za polaganje stručne mature, koje će prvi put biti sprovedeno 2010.godine. Ovaj projekat odnosi se na rad komisija za tri ključna opšteobrazovna predmeta : crnogorski jezik, kao maternji i službeni, albanski jezik i matematiku - 7.742,10 EUR

  • Izrada programa obaveznih izbornih predmeta (OIP) i njihova implementacija u funkciji dopune maturskog standarda (podnosilac Zavod za školstvo) Gimnazijalaci će od 2010.godine polagati eksternu maturu, koja uključuje i dva predmeta po izboru učenika. Da bi učenik mogao da polaže neki predmet na maturi treba da odsluša određeni broj časova tog i srodnih predmeta, odnosno da taj predmet ima tzv. maturski standard. Fondacija je 2007. godine podržala projekat za izradu programa obaveznih predmeta: biologija, hemija, fizika, sociologija i informatika. Da bi se dopunio maturski standard za te predmete, novi projekat predviđa izradu programa obaveznih izbornih predmeta: biohemija (hemija), sociologija kulture (sociologija), odabrana poglavlja fizike (fizika), molekularna biologija i genetika (biologija), algoritmi i programiranje (informatika). Takođe, u okviru ovog projekta Zavod za školstvo realizuje aktivnosti koje treba da omoguće blagovremeno informisanje učenika, roditelja, nastavnika i škola o obaveznim izbornim predmetima i da pomognu školama da organizuju nastavu tih predmeta - 14.596,00 EUR

  • Podizanje svijesti o vrijednosti prostora i njegovoj održivosti kroz obuku nastavnika/ca za realizaciju novih izbornih predmeta (Vrednovanje prostora - osnovna škola, i Istraživanje prostora - gimnazija) (podnosilac Zavod za školstvo Crne Gore) Projekat se odnosi na obuku nastavnika za relizaciju novih izbornih predmeta - vrednovanje prostora (u osnovnoj školi) i istraživanje prostora (u gimnaziji). Šezdesetak nastavnika pohađalo je u jesen 2008. tri trodnevna seminara, koja su vodili treneri iz Zavoda za školstvo. U sklopu projekta, prethodno je kompletiran materijal za nastavnike (CD sa uputstvima za realizaciju časa, objašnjenjem metoda za izvođenje nastave, priručnikom i radnim listovima). Ovaj projekat je prva aktivnost vezana za realizaciju Akcionog plana za uvođenje održivog razvoja u obrazovni sistem, koji je Ministarstvo prosvjete i nauke 2007. godine pripremilo uz podršku Fondacije. - 12.925,00 EUR

  • Podrška uvođenju medijske pismenosti, novog izbornog predmeta, u obrazovni sistem kroz učešće predstavnika/ca Crne Gore na Zimskoj multimedijalnoj radionici / Mobilni reporteri, Bečej 9 - 15. decembar 2008. (projekat Fondacije) Media Education Centar iz Beograda organizovao je od 10. do 14.12.2008. u Bečeju internacionalnu multimedijsku radionicu Mobilni reporteri, a tema radionice bila je - Šta je za mene demokratija. Učestvovali su studenti i učenici te njihovi edukatori koji se bave medijskom pisemnošću i medijskim obrazovanjem. Oni su napravili kratke filmove, animirane filmove, i izvještaje za televizijski, radio i internet medij. Ovaj projekat obuhvata troškove učešća, puta i smještaja za osam učesnika iz Crne Gore - po tri gimnazijalca/gimnazijalke iz Budve i Kotora koji izučavaju medijsku pismenost kao izborni predmet i njihove profesorice. - 3.128,00 EUR

2. Jačanje aktivne uloge nevladinih organizacija, roditelja i učenika/ca u procesu reforme obrazovanja

  • Omladinski kampovi - Učenici/ce o životu škole (podnosilac NVO Forum MNE ) Projekat obuhvata održavanje dva sedmodnevna ljetnja kampa (za gimnazijalce u 2. i 3. razredu i osnovce u 7. i 8. razredu) iz Plužina, Rožaja, Nikšića i Cetinja. U njihovim školama NVO Kancelarija za zaštitu učeničkih prava i brigu o učeničkom standardu izvela je 2007. godine, uz podršku Fondacije, obuku za zajednice učenika. Na temelju iskustva sa zajednicama učenika učesnici kampova su razvili ideje za dalji aktivizam kako bi doprinijeli kreiranju škole prilagođene svim učenicima. Posebne teme obrađene tokom kampova su: aktivizam učenika/ca, učenička prava i obaveze, inkluzija učenika/ca sa posebnim potrebama u obrazovanju, uloga učenika/ca i ostalih (nastavnika, roditelja) u kreiranju života škole. - 15.394,50 EUR

  • Istraživački kamp - Ljetnja škola fizike (podnosilac NVO Prona - Fondacija za promovisanje nauke) Istraživački kamp - Ljetnja škola fizike okupila je posljednje sedmice avgusta na Ivanovim koritima trideset učenika (7. i 8. razreda osnovne škole i svih razreda gimnazije) koji su bili najuspješniji na državnom takmičenju iz matematike i fizike. Projekat je koncipiran tako da produbljuje znanja polaznika iz prirodnih nauka i razvija kod njih kreativni i problemski pristup u učenju i naučno-istraživački duh. Cilj je da se učenici zainteresuju za dalje aktivno izučavanje fundamentalnih nauka. Istovremeno projekat doprinosi stvaranju društvene svijesti koja bi podsticala kreativniji pristup u obrazovanju, posebno u oblasti prirodnih nauka, i podstiče na aktiviniju ulogu učenika u procesu reforme obrazovanja. - 7.481,50 EUR

  • Volonterski vođen omladinski klub - Ulcinj (podnosilac NVO Forum MNE) Glavni cilj projekta je kreiranje i realizacija modela volonterski vođenog omladinskog kluba u Ulcinju, koji nastoji da kontinuirano podržava inicijative mladih različitih nacionalnih grupa i njihovo aktivno učešće u društvu. Prvo su omladinski lideri iz Tivta, Nikšića i Bijele obučili kolege iz Ulcinja, a oni zatim sami osmišljavaju i realizuju aktivnosti koje zadovoljavaju potrebe mladih Ulcinjana i istovremeno pomažu razvoj zajednice. Projekat traje od oktobra 2008. do kraja avgusta 2009. - 5.465,00 EUR

  • Distribucija "Priručnika za seksualno i reproduktivno zdravlje" i prevod na albanski jezik (podnosilac NVO Sigurna ženska kuća) NVO Sigurna ženska kuća izdala je Priručnik za seksualno i reproduktivno zdravlje i predstavila ga javnosti. U nastavku projekta koji je Fondacija prethodno podržala, priručnik se prevodi na albanski jezik i distribuira učenicima i studentima širom Crne Gore. Priručnik je namijenjen omladini, ali i njihovim vaspitačima i roditeljima. Zavod za školstvo dao je odobrenje da se promotivne tribine i predavanja organizuju u gimnazijama i na fakultetima. Priručnik se dostavlja svim školskim bibliotekama. Takođe će biti podijeljen u kampovima gdje žive pripadnici RAE-zajednice. - 12.280,80 EUR

  • Distribucija vodiča "U pravu si! - Vodič kroz zakon. I sve ostalo (podnosilac NVO Asocijacija za demokratski prosperitet - Zid) NVO ADP Zid izdao je dopunjeno izdanje publikacije "U pravu si! - vodič kroz zakon. I sve ostalo" namijenjen učenicima završnih razreda srednjih škola. Vodič je štampan u tiražu od 7.000 primjeraka. Novi projekat se odnosi na distribuciju vodiča do kraja školske godine 2007/2008. po svim srednjim školama u Crnoj Gori kako bi ga imao svaki maturant. Fondacija je pokrila troškove poslova oko raspodjele vodiča i prevoza. - 2.634,00 EUR

  • Demokratija i obrazovanje (podnosilac: NVO Civitas Montenegro Centar) Projekat podrazumijeva predavanja i radionice o osnovama demokratije za studente četvrte godine svih odsjeka Filozofskog fakulteta u Nikšiću. Predavanja i radionice održali su profesori, docenti i asistenti sa tog fakulteta. Seminar je trajao tokom marta, aprila i maja 2008. godine. Cilj projekta je da buduće učitelje i nastavnike upozna sa principima, sadržajem i metodama građanskog obrazovanja. - 7.000,00 EUR

3. Obezbjeđivanje kvalitetnog i transparentnog procesa uvođenja reformskih rješenja u obrazovni sistem

  • Podrška projektu PISA 2009 (Projekat Internacionalne provjere postignuća učenika). (podnosilac Ispitni centar Crne Gore) Ovim projektom Fondacija nastavlja podršku realizaciji PISA projekta u Crnoj Gori. Taj istraživački program OECD-a, koji utvrđuje sposobnost 15-godišnjaka da u životu primjenjuju znanja i vještine stečene u školi, svake tri godine uporedo sprovode brojne zemlje (posljednje 2006. godine - 54 zemlje). Sljedeće testiranje treba da se obavi 2009. godine. Projekat se odnosi na koordinaciju aktivnosti vezanih za pripremu i sprovođenje probnog testiranja u aprilu/maju 2008. Probno testiranje je dio opsežnog procesa priprema za glavno testiranje. - 14.675,05 EUR

  • Priprema projekta Evaluacija građanskog vaspitanja i građanskog obrazovanja u osnovnim školama i gimnazijama / Konsultativni sastanak eksperata Johane Krajton (Velika Britanija) i Tomislava Reškovca (Hrvatska) sa Zavodom za školstvo (projekat Fondacije) Građansko vaspitanje uvedeno je u osnovnoj školi kao obavezni predmet 2005, a građansko obrazovanje u gimnaziji kao izborni predmet 2006. godine. U 2008. bilo je potrebno da se utvrdi stanje u nastavi ovih predmeta i da se do početka školske godine 2008/2009. utvrde preporuke za njeno unapređivanje. Evaluaciju su osmislili i zajedno sa Zavodom za školstvo sproveli eksperti Johana Krajton (ekspertkinja UNESCO-a, OECD-a, OSI-a, UNICEF-a i Svjetske banke za oblasti mjerenja kvaliteta u obrazovanju i za obrazovanje marginalizovanih grupa) i Tomislav Reškovac (obrazovni ekspert, profesor na Privatnoj klasičnoj gimnaziji u Zagrebu, koji je bio angažovan na uvođenju građanskog obrazovanja u obrazovni sistem Crne Gore). Ovaj projekat odnosi se na pripremu evaluacije kroz seriju sastanka eksperata sa predstavnicima Zavoda za školstvo i nastavnicima građanskog vaspitanja i obrazovanja. - 4.043,18 EUR

  • Angažman konsultanata Johane Krajton i Tomislava Reškovca za projekat Evaluacija nastave i učenja građanskog vaspitanja i građanskog obrazovanja u osnovnim školama i gimnazijama (projekat Fondacije) U sastavu Radne grupe za projekat Evaluacija nastave i učenja građanskog vaspitanja i građanskog obrazovanja u osnovnim i srednjim školama bili su članovi Aktiva građansko vaspitanje /građansko obrazovanje Zavoda za školstvo i dva strana eksperta za evaluaciju - Johanna Crighton iz Velike Britanije i Tomisav Reškovac iz Hrvatske. Fondacija je pokrila troškove stranih eksperata. Oni su u aprilu 2008. sa predstavnicima Zavoda za školstvo definisali osnovna pitanja vezana za projekat, u maju su obišli škole koje su odabrane kao uzorak, u junu se susreli sa fokus-grupama nastavnika i roditelja i zatim obradili podatke i napravili izvještaj o evaluaciji. Strani evaluatori istovremeno su pomogli savjetnicima Zavoda za školstvo da steknu znanja i izgrade instrumente za monitoring i evaluaciju nastave i učenja građanskog vaspitanja i obrazovanja. - 8.157,32 EUR

  • Evaluacija nastave i učenja građanskog vaspitanja i građanskog obrazovanja u osnovnim školama i gimnazijama (podnosilac Zavod za školstvo) Projekat je identifikovao uspjehe, kao i probleme i izazove, u dosadašnjoj realizaciji nastave građanskog vaspitanja i građanskog obrazovanja. Građansko vaspitanje uvedeno je kao obavezni predmet u osnovne škole školske 2004/05. godine, a građansko obrazovanje kao obavezni izborni predmet u gimnazije školske 2006/07. godine. Radna grupa je u maju 2008. obišla dvanaest osnovnih škola i šest gimnazija i prikupila informacije od nastavnika ovih predmeta, učenika, direktora škola i roditelja. Na temelju nalaza definisala je smjernice za stalno unapređivanje kvaliteta nastave i za stvaranje ambijenta u kojem će učenici moći da praktično primjenjuju stečena znanja i vještine. Sa preporukama su počekom školske godine 2008/09. upoznati svi zainteresovani akteri. - 7.796 EUR

4. Podrška transparentnom rukovođenju procesom reforme obrazovanja

  • Stručne publikacije Zavoda za školstvo / Edicija "Naša škola" (podnosilac Zavod za školstvo) Stručne publikacije Zavoda za školstvo nastavnicima treba da pomognu u realizaciji novih obrazovnih programa. Tokom 2008. godine Zavod je štampao sljedeće publikacije: Istraživanja u obrazovanju; Nastavnik pripravnik i Nastava prirodne grupe predmeta. U pripremi su publikacije: Metode učenja; Nastava jezika i književnosti u devetogodišnjoj osnovnoj školi; Upustva za izradu programa i implementacija sadržaja održivog razvoja; Metodologija nadzora i Nastava društvene grupe predmeta. Publikacije se koriste na seminarima za realizovanje novih nastavnih programa. Nakon serije publikacija Naša škola, Fondacija ovim projektom nastavlja podršku izdavanju stručnih praktičnih publikacija za nastavnike. - 15.640,00 EUR

  • Izrada brošure za edukaciju učenika/ca srednjih škola o pojmu korupcije (podnosilac Uprava za antikorupcijsku inicijativu) Uprava za antikorupcijsku inicijativu već radi na upoznavanju studenata sa problematikom korupcije i borbe protiv nje. Ovaj projekat je dio plana da se takve aktivnosti povedu i u srednjim školama. U saradnji sa Zavodom za školstvo Crne Gore tema korupcije predstavljena je na način razumljiv srednjoškolcima. Za učenike gimnazija "Slobodan Škerović", u Podgorici, "25. maj" u Tuzima i "Petar I Petrović Njegoš" u Danilovgradu, štampana je brošura u 625 primjeraka. Projekat se odnosi na prevođenje brošure na albanski jezik i štampanje. - 2.300,00 EUR

  • Predstavljanje nalaza i preporuka proizašlih iz projekta "Evaluacija nastave i učenja građanskog vaspitanja i građanskog obrazovanja u osnovnim školama i gimnazijama" (projekat Fondacije) Evaluaciju nastave predmeta građansko vaspitanje (u osnovnim školama) i građansko obrazovanje (u gimnazijama) napravili su eksperti Johana Crighton i Tomislav Reškovac, koji je 12.12.2008. u podgoričkoj Gimnaziji Slobodan Skerović i predstavio stručnoj i široj javnosti nalaze i preporuke ove evaluacije. Ovaj projekat obuhvata troškove njegovog dolaska, boravka u Crnoj Gori i ekspertskog angažmana prof Reškovca. Nalazi iz Evaluacije treba da posluže kao osnova za definisanje smjernica za stalno unapređenje kvaliteta ovih predmeta i ukupnog života i rada škole. - 1.090,50 EUR

Fondacija je, takođe, pružila podršku učešću predstavnika/ca Crne Gore u regionalnim i globalnim projektima koje organizuju ogranci Instituta za otvoreno društvo iz Njujorka i Londona. U tom smislu, omogućeno je učešće Tamare Krivokapić (NVO Forum MNE) na Omladinskoj konferenciji u organizaciji Instituta za otvoreno društvo - Njujork, u Istanbulu, 21 - 22. jun 2008. godine. /856,51 EUR/, kao i učešće Dijane Uljarević / NVO Forum MNE/ na sastanku koji je 9 - 10. decembra održan u Bukureštu, u okviru regionalnog projekta "Unapređenje inkluzivnosti i kvaliteta obrazovanja u Jugoistočnoj Evropi" - organizator Program za podršku obrazovanju - London - čiji je cilj podsticanje participacije roditelja i učenika u životu škole /986,30 EUR/

^ na vrh

 

EVROPSKI PROGRAM

 
Koordinator programa: Bego Begu

 

Strateški cilj Evropskog programa Fondacije u 2008. godini bio je osnaživanje evropske ideje u Crnoj Gori i podizanje nivoa znanja svih društvenih struktura o institucijama, standardima i politikama EU. U tu svrhu su organizovani različiti edukativni seminari, kursevi, radionice, putovanja. U sklopu aktivnosti na mobilizaciji civilnog sektora za intenzivnije učešće u evropskom integrativnom procesu, Fondacija je podržala izradu analize stanja sa preporukama iz oblasti ljudskih i manjinskih prava, ustava, pravosuđa, jednakog pristupa obrazovanju za Rome i medija u Crnoj Gori. Cilj je bio da Evropskoj komisiji, koja redovno izrađuje godišnji monitoring izvještaj o stabilizaciji i pridruživanju u Crnoj Gori, olakša razumijevanje stanja i praćenje kretanja u ovim oblastima. Takođe je podržano jačanje kapaciteta civilnog sektora za pisanje dokumenata javne politike, priprema civilnog sektora za monitoring procesa evropske integracije Crne Gore, kao i javne debate o aktuelnim temama vezane za integracioni proces. Fondacija je posebnu pažnju posvetila pitanju rodne ravnopravnosti kroz razvoj organizacionih kapaciteta ženskih grupa i kampanju protiv nasilja nad ženama te jačanju uloge civilnog društva u oblasti obrazovanja. Fondacija je i ove godine dala podršku unapređenju saradnje civilnog sektora sa sektorom javne administracije, te podržala informisanje javnosti o Evropskoj uniji i procesu stabilizacije i pridruživanja u Crnoj Gori. Rađena su istraživanja javnog mnjenja, analize pravne prakse u oblasti pružanja pravne pomoći u Crnoj Gori te mapiranje organizacija civilnog društva koje se bave mladima.

 

Na projekte realizovane kroz Evropski program u 2008. godini, Fondacija je utrošila sredstva u ukupnom iznosu od 219.219,46 EUR.

 

1. Upoznavanje sa strukturom i standardima EU i osnaživanje evropske ideje u Crnoj Gori

  • Škola evropskih integracija - VII generacija (podnosioci Centar za građansko obrazovanje - CGO, Centar za razvoj nevladinih organizacija - CRNVO, Evropski pokret u Crnoj Gori - EPuCG) Projekat je nastavak jedinstvenog programa alternativnog obrazovanja koji pruža znanja iz ekonomije, evropskih integracija i sistema zaštite ljudskih prava u Evropskoj uniji. Škola evropskih integracija pruža osnovna znanja potrebna za razumijevanje složenih procesa evropskih integracija i specifičnih aspekata približavanja Crne Gore Evropskoj uniji. Škola takođe podstiče polaznike da sami preduzimaju aktivnosti vezane za promovisanje i utemeljenje evropskih standarda u savremenom društvu Crne Gore. Polaznici su obradili sljedeće teme: Evropa - istorijat pojma, ciljevi evropskih integracija; Evropa kroz institucije; Zakonska i ostala regulativa EU; Ekonomski principi evropskih integracija; Evropska bezbjednost i mehanizmi zaštite ljudskih prava; Evropa pred nama i različita iskustva; Crna Gora i EU. Obuka za VII generaciju trajala je od marta do početka jula 2008. godine. - 27.249,69 EUR

  • Škola evropskih integracija - VIII generacija (podnosioci: Centar za građansko obrazovanje - CGO, Centar za razvoj nevladinih organizacija - CRNVO, Evropski pokret u Crnoj Gori - EPuCG). Obuka za VIII generaciju traje od oktobra 2008. do februara 2009. godine. - 29.250,60 EUR

  • Putujemo u Evropu - 2008. (podnosilac Evropski pokret u Crnoj Gori) Projekat Putujemo u Evropu omogućio je za 24 studenta iz Crne Gore inter-rail karte, putno osiguranje, džeparac i šengen-vize za putovanje do Berlina i potom po ostalim zemljama EU prema njihovom izboru od 19.07. do 20.08.2008. Po povratku učesnici programa volontirali su mjesec dana u nevladinim organizacijama, gdje su predstavili svoja iskustva sa putovanja. Učesnici su studenti završne godine i apsolventi sa prosječnom ocjenom višom od 8,5 koji do sada nijesu imali prilike da putuju u inostranstvo, a odabrani su na konkursu. Program se u Crnoj Gori realizuje od 2007. godine u sklopu regionalnog projekta za mlade ljude iz jugoistočne Evrope. U Crnoj Gori projekat vodi Evropski pokret u Crnoj Gori, uz podršku Foundation Open Society Institute, Robert Bosch Stiftung, Ministarstva inostranih poslova Republike Njemačke i Ambasade Velike Britanije. - 6.000,00 EUR

2. Mobilizacija i jačanje kapaciteta civilnog sektora u svrhu intenzivnijeg učešća u integrativnim procesima

  • Doprinos NV-sektora iz Crne Gore za monitoring izvještaja Evropske komisije o procesu stabilizacije i pridruživanja (projekat Fondacije) Evropska komisija radi redovan godišnji Monitoring-izvještaj o stabilizaciji i pridruživanju u Crnoj Gori koji obuhvata oblasti ljudskih i manjinskih prava, pravosuđa i unutrašnjih poslova, javne administracije, civilnog društva, ekonomije, sektorske politike, medija itd. Prethodno NV-sektor Crne Gore uputi Evropskoj komisiji svoju elaboraciju stanja u pojedinim oblastima. Fondacija podržava analize za oblasti: pravosuđe i ljudska prava, koje rade eksperti Centra za demokratiju i ljudska prava (CEDEM), Centra za ljudska i manjinska prava (CHMR) i Akcije za ljudska prava (HRA). Taj se dokumenat dostavlja Evropskoj komisiji posredstvom OSI-Brisel. U projekat je uključena je i prezentacija tog dokumenta na sastanku Evropske komisije u junu 2008 u Briselu. - 3.706,53 EUR

  • Učešće predstavnika iz Crne Gore na konferenciji "Davanje jačeg glasa civilnom društvu u EU-susjedstvu: Razvoj civilnog dijaloga i partnerskih odnosa između civilnog društva, nacionalnih vlada i EU-institucija" (projekat Fondacije) Projekat se odnosi na pokrivanje putnih troškova četiri predstavnika nevladinog sektora Crne Gore koji su učestvovali na navedenoj konferenciji u Ljubljani 02.04.2008. Cilj konferencije bio je da Evropskoj uniji ukaže na potrebu da razvije strategiju za održivi razvoj civilnog društva u zemljama - susjedima Unije. Na konferenciji su učestvovali predstavnici civilnog društva iz zapadnog Balkana, Turske, Ukrajine, Moldavije, Bjelorusije, Rusije i Evropske Unije kao i zvaničnici institucija EU i vlada zemalja - članica EU. - 2.468,11 EUR

  • Evropske debate (podnosilac Evropski Centar u Crnoj Gori - NVO studenata FDES-a) Evropski Centar u Crnoj Gori, NVO studenata dodiplomaca i postdiplomaca Fakulteta za državne i evropske studije, organizuje debate o reformama u Crnoj Gori i procesu pridruživanja EU. U debatama učestvuju gosti iz Crne Gore i inostranstva, predstavnici ambasada, konzulata i drugih međunarodnih predstavništava u Crnoj Gori, službenici državne uprave, sudskih institucija, opština, predstavnici nevladinog sektora, medija, studenti i drugi. Projekatom je planirano održavanje osamnaest debata. - 10.625,10 EUR

  • EU Matrix - Monitoring procesa evropske integracije Crne Gore sa naglaskom na primjenu Nacionalnog programa integracija - pripremna faza (podnosilac Evropski pokret u Crnoj Gori u saradnji sa Centrom za monitoring CEMI i Institutom Alternativa) Nacionalni program integracija (NPI) sadrži mjere koje treba da budu sprovedene da bi Crna Gora ispunila brojne uslove na putu do punopravnog članstva u EU. U civilnom sektoru postoje snage koje mogu pomoći državnoj administraciji u praćenju primjene NPI i u kreiranju praktičnih javnih politika iz oblasti koje tretira NPI. Evropski pokret u Crnoj Gori, u saradnji sa Centrom za monitoring (CEMI) i Institutom Alternativa i uz učešće drugih NVO, kroz ovaj projekat objedinjava raspoložive snage civilnog sektora i stručno ih osposobljava za te zadatke. Realizacijom projekta unapređuje se kvalitet procesa evropskih integracija, kroz identifikaciju nedostataka i njihovo pravovremeno otklanjanje. - 6.453,90 EUR (Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Romski program sa 4.000,00 EUR, ukupno sa 10.453,90 EUR)

  • Kampanja "16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženama" (projekat Fondacije) Globalna kampanja "16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženama" traje svake godine (od 1991.) od 25. novembra, Međunarodnog dana borbe protiv nasilja nad ženama, do 10. decembra, Međunarodnog dana ljudskih prava. Kampanja 2008. godine obilježila je 60 godina od donošenja Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima. U Crnoj Gori kampanju organizuju međunarodne donatorske organizacije UNDP, UNHCR, OSCE i FOSI CG sa četrnaest ženskih nevladinih organizacija. Fondacija je doprinijela kampanji angažmanom u organizaciji promotivnih aktivnosti i izradi promotivnog materijala (brošura, letaka, postera, majica, bilborda, TV spota). - 5.599,20 EUR (Projekat realizovan u saradnji sa Ženskim programom)

  • Jačanje kapaciteta NVO za pisanje dokumenata javne politike (projekat Fondacije) Projekat se odnosi na obuku četiri trenera za pisanje dokumenata javne politike. Oni su poslije obučavali članove nevladinih organizacija u Crnoj Gori za pisanje djelotvornih dokumenata te vrste. Konačni cilj projekta je unapređenje sposobnosti NVO-a da bolje artikulišu svoje preporuke koje upućuju kreatorima javnih politika i da bolje pretoče svoju viziju u djelotvoran dokument, kao efikasno sredstvo za održivu promjenu. Fondacija organizuje obuku u saradnji sa Soros fondacijom u Makedoniji i Local Government & Public Service Reform Initiative (LGI), koji je OSI-program u Budimpešti. Treneri su imali obuku na engleskom jeziku. U sklopu ovog projekta preveden je nastavni materijal koji su treneri za pisanje dokumenata javne politike kasnije koristili kao predavači. - 12.450,12 EUR

  • Razvoj organizacionih kapaciteta ženskih grupa i ženskog pokreta u Crnoj Gori (podnosilac SOS telefon za žene i djecu žrtve porodičnog nasilja - Podgorica) Projekat obuhvata organizaciju obuke članica ženskih nevladinih organizacija za pripremu projekata koji se mogu prijavljivati za EU fondove. Dva trodnevna treninga vodili su treneri koji su za ovaj posao osposobljeni uz podršku Fondacije. U okviru obuke polaznice su pripremile nacrte projekata koje su poslije doradile i prijavile za EU fondove. Time projekat doprinosi razvoju organizacionih kapaciteta ženskih grupa i ženskog pokreta u Crnoj Gori i otvara mogućnosti za njihovo ravnopravno učešće na EU konkursima. - 8.589,90 EUR. (Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Ženski program sa 6.177,20 EUR, ukupno sa 14.767,10 EUR)

  • Saradnja roditelja i škole / Jačanje kapaciteta Udruženja roditelja CG i analiza potreba savjeta roditelja u školama (podnosilac Udruženje roditelja Crne Gore) Projekat se odnosi na jačanje kapaciteta trenerskog tima Udruženja roditelja kako bi ono efikasno podsticalo roditelje da se od školske godine 2008/2009. aktivno uključuju u rad škola i da doprinesu kvalitetu obrazovnog sistema. Od aprila do kraja avgusta 2008. godine održana su dva trodnevna bazična seminara za pet novih trenera i jedan seminar za kompletan desetočlani trenerski tim. Projekat takođe obuhvata štampanje letaka i postera sa informacijama o ulozi roditelja u životu škole te utvrđivanje specifičnih potreba roditelja za edukacijom (kroz rad sa fokus grupama). - 18.035,92 EUR (Projekat realizovan u saradnji sa programom Reforma Obrazovanja)

3. Saradnja civilnog sektora sa sektorom javne administracije

  • Parlamentarni program (podnosilac Centar za demokratsku tranziciju - CDT) U okviru projekta CDT organizuje stažiranje studenata u Skupštini Crne Gore, posjete građana Skupštini (jednom do dvaput mjesečno) i izdaje bilten o radu Skupštine. Za stažiranje u Skupštini izabrano je na javnom konkursu deset studenata. Oni pomažu poslanicima i službenicima u obavljanju redovnih aktivnosti i novih zadataka na polju evropskih integracija. Istovremeno studenti dopunjuju teoretska znanja stečena na fakultetu i dobijaju šire mogućnosti za dalji profesionalni i društveni angažman. Realizacijom ovog projekta poboljšava se informisanost građana o institucijama sistema i istovremeno povećava transparentnost rada Skupštine, što povećava povjerenje građana u institucije. CDT provodi ove aktivnosti od 2007. godine. - 12.000,00 EUR

  • Implementacija Zakona o zaštiti potrošača (podnosilac Centar za zaštitu potrošača Crne Gore - CEZAP) CEZAP podstiče potrošače da prepoznaju i brane svoja prava. Putem otvorene telefonske linije i sajta potrošači traže pomoć pri rješavanju problema i zaštiti prava. CEZAP savjetuje potrošače kako da sami riješe probleme, posreduje između potrošača i davalaca usluga i obraća se odgovarajućim inspekcijama u ime potrošača. Projekat predviđa i da CEZAP nastoji da uključi svoje predstavnike u rad regulatornih agencija prilikom određivanja cijena te radnih grupa za izradu zakona ili podzakonskih akata koji se odnose na zaštitu prava potrošača. Realizacijom ovog projekta poboljšava se pozicija potrošača na crnogorskom trzištu što podrazumijeva podizanje javne svijesti o pravima potrošača i zaštitu njihovih prava. - 8.346,00 EUR

4. Informisanje javnosti o Evropskoj uniji i procesu stabilizacije i pridruživanja u Crnoj Gori, istraživanja i analize

  • Izvještavanje o evropskoj integraciji Crne Gore i jačanje novinarskih kapaciteta za adekvatno praćenje procesa pridruživanja EU (podnosilac Centar za evro-atlantske politike) Centar za evro-atlantske politike pokrenuo je web-stranicu (www.ceap-montenegro.com) i posebni web-portal (www.evropskireporter.com) na kojem objavljuje vijesti, analize i intervjue posvećene pridruživanju Crne Gore Evropskoj uniji, ispunjavanju evropskih standarda i dešavanjima u EU koja mogu uticati na procese pridruživanja u zemlji. Ti novinarski tekstovi putem mailing-liste dostavljaju se svim državnim organima i njihovim zvaničnicima kojima su to značajne informacije, diplomatsko-konzularnim predstavništvima, nevladinim organizacijama, medijima i ostalim zainteresovanima. U pripremi projekta, mlađi novinari koji pišu za Evropski reporter imali su seminar na kojem su se upoznali sa osnovnim podacima o EU, istorijatu, institucijama, sistemom odlučivanja i politikom proširenja. Projekat doprinosi razumijevanju procesa evropskih integracija u Crnoj Gori. - 13.803,00 EUR

  • Izvještavanje o evropskoj integraciji Crne Gore 2008 II (podnosilac Centar za evro-atlantske politike) Centar za evro-atlantske politike (CEAP) dnevno ažurira web-portal Evropski reporter koji donosi priloge crnogorskih novinara i prevedene tekstove iz evropskih medija o procesima evropskih integracija. Na web-portalu, takođe, predstavnici političkih partija, sindikata, udruženja, nevladinih i drugih organizacija iznose svoje stavove o tim temama. Evropski reporter predstavlja koristan izvor informacija o integraciji Crne Gore u EU i ukazuje na to koliko su propisi i praksa u Crnoj Gori usaglašeni sa standardima EU u posebnim sektorskim politikama (zaštita životne sredine, saobraćaj, poljoprivreda i ribarstvo...). Ovaj portal ujedno predstavlja osnovu za formiranje šire mreže novinara koji bi bili specijalizovani za adekvatno praćenje evropskih integracija. - 12.454,80 EUR

  • Političko javno mnjenje Crne Gore 2008. (podnosilac Centar za demokratiju i ljudska prava-CEDEM) CEDEM tokom 2008. sproveo je tri ispitivanja javnog mnjenja Crne Gore, detaljno analizirao rezultate tendencija u javnom mnjenju i objavio ih na svojoj web-stranici i u publikacijama na našem i engleskom jeziku, u tiražu od po 300 primjeraka. Na kraju projekta publikovaće dvojezični godišnjak sa detaljnim rezultatima i analizom sva tri istraživanja u 500 primjeraka. U 2008. godini posebnu pažnju istraživači su posvetili odnosu javnog mnjenja prema: reformama u društvu; određenim institucijama; nekim ključnim, međunarodno priznatim i podržanim vrijednostima; posljedicama rješenja državnog statusa Crne Gore; evropskim integracijama; povećanju ekonomskog standarda i rješavanju problema društvenih devijacija.Ova ispitivanja CEDEMa standardno sprovodi na čitavoj teritoriji Crne Gore, na uzorku od hiljadu ispitanika koji odslikava relevantne karakeristike stanovništva Crne Gore, i redovno ih prezentuje javnosti. - 32.881,10 EUR

  • Analiza pravne prakse u oblasti pružanja pravne pomoći u Crnoj Gori (podnosilac NVO Centar za pravnu pomoć) Projektom je utvrđeno kako funkcioniše sistem besplatne pravne pomoći u praksi, koliko je kvalitetan i koji su mogući pravci njegovog unapređenja. Centar za pravnu pomoć sproveo je istraživanje na terenu među relevantnim predstavnicima institucija - davalaca ili korisnika besplatne pravne pomoći. Za istraživanje je korišćena metodologija Open Society Justice Initiative, prilagođena crnogorskom kontekstu. Izvještaj o tom istraživanju treba da posluži kao materijal radnoj grupi za izradu Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći (pored analize zakonskog okvira, koju je pripremilo Ministarstvo pravde). Projekat treba da doprinese efikasnijem sagledavanju postojećeg stanja u oblasti besplatne pravne pomoći i boljoj pripremi Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći, čije se usvajanje očekuje u 2009. godini. - 4.297,89 EUR (Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Pravni program sa 10.000 EUR i Ženski program sa 3897,30 EUR, ukupno sa 18.195,19 EUR)

  • Mapiranje civilnog društva - sektor mladi (podnosilac Forum mladi i neformalna edukacja -Forum MNE) Projekat obuhvata istraživanje koje treba da identifikuje organizacije koje se u Crnoj Gori bave mladima i analizu modela umrežavanja organizacija mladih i omladinskih struktura koje postoje u regionu i EU. Nalazi treba da posluže kao temelj za podsticanje tih organizacija da se povezuju, razmjenjuju informacije i sarađuju i da u perspektivi kreiraju zajedničku platformu organizacija mladih. Ovim projektom Forum MNE čini novi korak u osiguravanju strukturirane brige za mlade ljude u Crnoj Gori, koja je započela kreiranjem i usvajanjem Nacionalnog plana akcije za mlade. - 5.007,60 EUR

^ na vrh

 

PRAVNI PROGRAM

 
Koordinatorka programa: Tamara Srzentić

 

Fondacija je u 2008. godini nastavila sa implementacijom ustanovljenog strateškog okvira za implementaciju Pravnog programa koji je podrazumijevao dalje kreiranje uslova za uspješnu implementaciju evropskih standarda u oblasti poštovanja ljudskih i manjinskih prava. Fondacija je, u saradnji sa Helsinškom fondacijom za ljudska prava iz Varšave i uz finansijsku podršku OSI mrežnog Human Rights and Governance Grants Programa iz Budimpešte, nastavila sa aktivnostima na jačanju kapaciteta zainteresovanih nevladinih organizacija koje se bave različitim aspektima problematike ljudskih prava, u cilju kvalitetnijeg praćenja sprovođenja zakonske regulative u ovoj oblasti. Posebna pažnja posvećena je sprovođenju manjinskih prava u praksi i obezbjeđenju djelotvornog uticaja manjina u procesu kreiranja i sprovođenja javnih politika u Crnoj Gori, kao i pospješivanju otvorenog dijaloga na temu položaja manjina. U cilju ustanovljavanja adekvatnog zakonskog okvira koji bi definisao sistem besplatne pravne pomoći u Crnoj Gori, Fondacija je podržala izradu analize o postojećoj praksi u sprovođenju besplatne pravne pomoći u Crnoj Gori, u smislu doprinosa predstojećem procesu izrade Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći u Crnoj Gori. Svoje aktivnosti u domenu borbe protiv korupcije Fondacija je nastavila kroz podršku ustanovljavanju kvalitetnog zakonskog okvira koji reguliše transparentnost sistema finansiranja političkih partija i kontinuirani monitoring poštovanja zakonske regulative u ovom domenu. Nastavljena je i podrška aktivnostima koje su imale za cilj procjenu kvaliteta sprovođenja Zakona o slobodnom pristupu informacijama i unapređenje kapaciteta na lokalnom nivou u cilju efikasnije primjene propisa u ovoj oblasti (kao mehanizma za prevenciju koruptivne prakse na lokalnom nivou).

 

Na projekte realizovane kroz Pravni program u 2008. godini, Fondacija je utrošila sredstva u ukupnom iznosu od 137.529,59 EUR, od čega iz budžeta Fondacije 118.405,15 EUR, a iz budžeta mrežnog Human Rights and Governance Grants Programa iz Budimpešte 19.124,44 EUR.

 

1. Implementacija međunarodnih standarda zaštite ljudskih prava

  • Program unapređenja kapaciteta nevladinih organizacija koje se bave ljudskim pravima: Prvi seminar - Ljudska prava i strategija aktivnosti NVO (3-6.5.2008.) (projekat Fondacije) U okviru Programa unapređenja kapaciteta nevladinih organizacija koje se bave ljudskim pravima planirano je pet seminara. Seminari su namijenjeni istoj grupi od petnaestak aktivista nevladinih organizacija i odvijaju se tokom 2008. i 2009. godine. Ovaj program, pored obuke, obuhvata i prateći program malih grantova nevladinim organizacijama za projekte monitoringa poštovanja ljudskih prava uz stručnu pomoć partnera Fondacije u ovom projektu - Helsinške fondacije za ljudska prava iz Varšave. Cilj projekta je da razvije kapacitete NVO-a kako bi one sprovodile efikasniji monitoring i zastupanje u slučajevima kršenja ljudskih prava i pripremale kvalitetnije monitoring izvještaje u domenu poštovanja ljudskih prava. Projekat se odnosi na troškove prvog seminara - Ljudska prava i strategija aktivnosti, koji je održan početkom maja 2008. - 16.245,34 EUR

  • Program unapređenja kapaciteta nevladinih organizacija koje se bave ljudskim pravima: Drugi seminar - Monitoring ljudskih prava (10-15.10.2008.) (projekat Fondacije) Projekat se odnosi na troškove drugog seminara, koji je održan u oktobru 2008. - 9.089,15 EUR (Ovaj projekat podržava i mrežni OSI Human Rights and Governance Grants Program sa 7.160,40 EUR, ukupno 16.249,55 EUR)

  • Program unapređenja kapaciteta nevladinih organizacija koje se bave ljudskim pravima: Monitoring posjeta predstavnika Helsinške fondacije za ljudska prava u svrhu razrade konkretnih projekata koji će se baviti monitoringom ljudskih prava (10-14.12.2008.) (projekat Fondacije). - 780,00 EUR (Ovaj projekat podržava i mrežni OSI Human Rights and Governance Grants Program sa 4.374,04 EUR, ukupno 5.154,04 EUR)

  • Analiza pravne prakse u oblasti pružanja pravne pomoći u Crnoj Gori (podnosilac NVO Centar za pravnu pomoć) Projektom je utvrđeno kako funkcioniše sistem besplatne pravne pomoći u praksi, koliko je kvalitetan i koji su mogući pravci njegovog unapređenja. Centar za pravnu pomoć sproveo je istraživanje na terenu među relevantnim predstavnicima institucija - davalaca ili korisnika besplatne pravne pomoći. Za istraživanje je korišćena metodologija Open Society Justice Initiative, prilagođena crnogorskom kontekstu. Izvještaj o tom istraživanju treba da posluži kao materijal radnoj grupi za izradu Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći (pored analize zakonskog okvira, koju pripremilo Ministarstvo pravde). Projekat treba da doprinese efikasnijem sagledavanju postojećeg stanja u oblasti besplatne pravne pomoći i boljoj pripremi Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći, čije se usvajanje očekuje u 2009. godini. - 10.000,00 EUR (Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Evropski program sa 4.297,89 EUR i Ženski program sa 3.897,30 EUR, ukupno sa 18.195,19 EUR)

  • Analiza rezultata reforme izbora sudija u Crnoj Gori (podnosilac NVO Akcija za ljudska prava, Podgorica) Ovaj projekat predstavlja nastavak na projekat Predlog reforme izbora sudija u Crnoj Gori - preciziranje kriterijuma, postupka, nadležnosti i pravnih lijekova iz 2007. godine. Tada je NVO Akcija za ljudska prava organizovala okrugli sto o reformi izbora sudija i okupila radnu grupu stručnjaka koji su na osnovu rasprave na tom skupu, analize međunarodnih standarda i uporednopravnih reformskih rješenja predložili cjelovita ustavna i zakonska rješenja. Ona su objavljena u publikaciji Predlog reforme izbora sudija u Crnoj Gori. Ista radna grupa, formirana u okviru prethodnog projekta, analizirala je u sklopu novog projekta, ustavna, zakonska i podzakonska rješenja kojima je u međuvremenu izvršena reforma izbora sudija u Crnoj Gori. U publikaciji "Analiza reforme izbora sudija u Crnoj Gori (2007-2008.)" objavljene su ocjene radne grupe o tome u kojoj su mjeri usvojene njene preporuke i preporuke kako da se upotpuni reforma izbora sudija. - 6.516,00 EUR

  • Obezbjeđenje odgovarajućih garancija ljudskih prava u Ustavu Crne Gore - dodatni dio (podnosilac NVO Akcija za ljudska prava, Podgorica) NVO Akcija za ljudska prava pripremila je i štampala publikaciju "Međunarodni standardi ljudskih prava i ustavne garancije u Crnoj Gori", na našem i na engleskom jeziku, koja sadrži stručne komentare na novi Ustav Crne Gore. Prvobitno je bilo planirano da publikacija sadrži samo izlaganja i komentare sa okruglog stola posvećenog toj temi (održan 28.2.2008.), tekst Ustava i mišljenje Venecijanske komisije (usvojeno na zasjedanju od 14. decembra 2007.). Tokom pripreme materijala za publikaciju ispostavilo se da bi bilo korisno da se uvrste i novi prilozi, što je značajno povećalo obim publikacije i zahtijevalo dodatna sredstva za realizaciju projekta. - 1.730,00 EUR

2. Implementacija međunarodnih standarda zaštite manjinskih prava

  • Zastupljenost manjina u izbornom procesu - Lokalni izbori i Tivtu i Herceg Novom i izbori za Predsjednika Crne Gore (podnosilac NVO Centar za monitoring, Podgorica) Centar za monitoring pratio je učešće manjina u izbornom procesu predsjedničkih izbora u Crnoj Gori (06.04.2008.) i istovremenih lokalnih izbora u Herceg Novom i Tivtu. U ove dvije opštine zbog ratnih dešavanja u okruženju značajno je izmijenjena nacionalna struktura stanovništva. U sklopu projekta održani su sastanci sa predstavnicima manjinskih naroda, državnih organa, međunarodnih organizacija, političkih partija, relevantnih nevladinih organizacija i sa kandidatima za predsjednika Crne Gore. CEMI je pratio odnos štampanih medija prema manjinama tokom izbornog procesa i na dan izbora sproveo istraživanje o tome koliko su manjine uključene u izborni proces. Dokumentacija i rezultati istraživanja objavljivani su na web-stranici www.cemi.cg.yu. - 9.234,10 EUR

  • Manjinska prava u praksi: crnogorska iskustva 2007/2008. (podnosilac NVO Centar za ljudska i manjinska prava, Podgorica) Projekat se odnosi na publikovanje rezultata prethodnih aktivnosti realizovanih u sklopu projekta Manjinska prava: Legislativa i praksa u Crnoj Gori. Rezultati projekta biće predstavljeni u tri štampana izvještaja i na DV-disku sa tv-emisijama na crnogorskom, albanskom i engleskom jeziku. Projekat Manjinska prava: Legislativa i praksa u Crnoj Gori jeste segment velikog regionalnog projekta Manjinska prava u praksi u jugoistočnoj Evropi, pokrenutog 2004. godine na inicijativu fondacija King Baudouin, Charles Stewart Mott i Open Society Institute. U Crnoj Gori ovaj projekat od prošle godine zajednički realizuju nevladine organizacije: NDC, CEDEM, CEZAM i ASK/Libertask. - 8.944,50 EUR

  • Integracija manjina u crnogorsko društvo (podnosilac NVO Nansen dijalog centar, Podgorica) Shodno nalazima ranijeg projekta Prava manjina u praksi, NDC ovim projektom nastoji da predstavnike sedam multietničkih zajednica (Ulcinj, Bar, Tuzi, Kotor, Tivat, Bijelo Polje i Plav) temeljnije upozna sa lokalnim i međunarodnim zakonima i praksom u promociji i zaštiti manjinskih prava i da omogući otvoreni i konstruktivni dijalog o položaju manjina u Crnoj Gori. NDC će organizovati šest radionica za predstavnike lokalnih vlasti, nevladinih organizacija i medija, za lokalne političare i istaknute pojedince iz etničkih i vjerskih grupa te za predstavnike Ministarstva zaštite manjinskih prava. Najaktivniji učesnici tih radionica imaće i poseban seminar na kojem će razmijeniti informacije, iskustava i znanja te uspostaviti saradnju. - 16.000,00 EUR

3. Monitoring finansiranja političkih partija

  • Konsultantski angažman Marijane Trivunović za potrebe implementacije aktivnosti u domenu finansiranja političkih partija u Crnoj Gori (projekat Fondacije) Projekat se odnosi na angažovanje stručnog konsultanta Marijane Trivunović koja se bavi anti-korupcijskim pitanjima, studijama, analizama, metodologijama za diagnostiku korupcije, kao i pravnim, institucionalnim i edukativnim mjerama za njeno suzbijanje. Fondacija posljednje četiri godine podržava aktivnosti u oblasti finansiranja političkih partija, pri čemu joj je projektni partner Centar za monitoring (CEMI). Ekspertkinja je kao konsultant pomogla Centru za monitoring da definiše dalje pravce djelovanja u domenu finansiranja političkih partija, ujedno i Fondaciji da planira aktivnosti u ovoj oblasti. - 4.327,37 EUR

  • Unapređenje sistema finansiranja izbornih kampanja u Crnoj Gori (podnosilac NVO Centar za monitoring, Podgorica) Projekat obuhvata aktivnosti CEMI-ja u domenu finansiranja političkih partija od septembra 2008. do aprila 2009. godine. Uz dosadašnje poslove na razvoju baze podataka (http://www.transparentnost.cg.yu/Pretraga/Kampanje.php) i na zalaganju za uspostavljanje adekvatnog pravnog okvira koji reguliše ovu oblast, CEMI prati eventualnu zloupotrebu državnih resursa u finansiranju političkih partija. Predviđene su i aktivnosti na planu preispitivanja položaja Državne izborne komisije, koje obuhvataju i lobiranje za izradu Zakona o Državnoj izbornoj komisiji. Fondacija od 2004. podržava djelovanje CEMI-a na planu unapređenja transparentnosti i političke odgovornosti u finansiranju političkih partija u Crnoj Gori. Uz konsultanstki angažman Marijane Trivunović, u CEMI-ju su razmotrene dosadašnje aktivnosti i planirane nove, šireg obima, koje se realizuju ovim projektom. - 15.605,66 EUR (Ovaj projekat podržava i mrežni OSI Human Rights and Governance Grants Program sa 7.590 EUR, ukupno 23.195,66 EUR)

4. Promocija i unapređenje primjene Zakona o slobodnom pristupu informacijama

  • Implementacija Zakona o slobodnom pristupu informacijama na sjeveru Crne Gore - II faza (podnosilac NVO Bonum, Pljevlja) Ovim projektom NVO Bonum nastavlja ispitivanje kvaliteta implementacije Zakona o slobodnom pristupu informacijama u opštinama na sjeveru Crne Gore. Organizacija podnosi zahtjeve lokalnim organima vlasti i održala je tribine posvećene promovisanju zakonskih rješenja u oblasti slobodnog pristupa informacijama u Bijelom Polju, Žabljaku, Mojkovcu, Kolašinu, Rožajama i Andrijevici. U skladu sa nalazima iz I faze projekta, objavljena brošura koja sadrži do sada objavljene vodiče za pristup informacijama, tekst Zakona i obrasce zahtjeva za pristup informacijama. Tu publikaciju aktivisti Bonuma dijele građanima na tribinama. - 10.100,80 EUR

  • Slobodan pristup informacijama o radu lokalne samouprave (podnosilac NVO Mreža za afirmaciju nevladinog sektora - MANS, Podgorica) Ovim projektom MANS nastoji da olakša građanima i organizacijama civilnog društva pristup informacijama o radu lokalne samouprave i time doprinese transparentnosti, efikasnosti i kvalitetu tog rada. Kancelarija MANS-a traži informacije o organizacionoj strukturi sekretarijata, javnih preduzeća i ustanova i ostalih organa vlasti, o javnim nabavkama i javnoj potrošnji na lokalnom nivou. Te podatke, kao i one iz odgovora na 13 hiljada dosad podnesenih zahtjeva, sistematizuje po oblastima i opštinama. Krajnji cilj je da se kod organa vlasti, naročito na lokalnom nivou, razvije potreba da organi informacije od javnog značaja postavljaju na svoje internet prezentacije i zainteresovanim građanima omoguće pristup informacijama i bez podnošenja zahtjeva. - 9.832,23 EUR

^ na vrh

 

PROGRAM JAVNA UPRAVA I LOKALNA SAMOUPRAVA

 
Koordinator programa: Bego Begu

 

U cilju podrške procesima decentralizacije i pridruživanja EU, kao i implementacije niza zakona koji regulišu ovu oblast, Fondacija je u 2008. godini podržala aktivnosti koje doprinose jačanju kapaciteta institucija kako javne tako i lokalne uprave sa ciljem stvaranje obrazovanog i funkcionalno osposobljenog kadra koji će u budućnosti biti nosilac reformskih i integrativnih procesa. Posebnu oblast čine aktivnosti na jačanju kapaciteta lokalnih vlasti iz oblasti održivog razvoja i energetske efikasnosti. Dio podrške je bio usmjeren na povećanje znanja i sposobnosti predstavnika NV-sektora u implementaciji manjinskih politika u multietničkim lokalnim zajednicama. Takođe, pažnja je posvećena upoznavanju sa strukturom i standardima EU donosilaca odluka na lokalnom nivou i informisanju o evropskim integracijama i njihovom uticaju na razne aspekte života u Crnoj Gori.

 

Na projekte realizovane kroz program Javna uprava i lokalna samouprava u 2008. godini, utrošeno je 109.672,99 EUR. Fondacija je uložila 60.255,41 EUR, a mrežni program OSI/LGI je uložio 49.417,58 EUR.

 

1. Jačanje kapaciteta javne uprave

  • Jačanje kapaciteta državnih službenika zaduženih za saradnju sa NVO (podnosilac Centar za razvoj nevladinih organizacija - CRNVO) Projekat treba da razvije komunikaciju i saradnju državnih službenika i nevladinog sektora na zajedničkim projektima. Vladina Kancelarija za saradnju sa NVO-ma i kontakt-osobe u organima državne uprave Postoje, ali ne uspijevaju da iskoriste moguće mehanizme za saradnju na nevladinim sektorom. U okviru projekta 40 službenika javne uprave zaduženih za komunikaciju sa NVO pohađa višednevne seminare o strateškom planiranju, upravljanju projektom, komunikciji i odnosima s javnošću. Njihova bolja saradnja sa nevladinim sektorom treba da doprinese i transparentnosti rada državnih organa. Polazište za projekat je preporuka Konferencije "Položaj i održivost nevladinog sektora u Crnoj Gori" Vladi Crne Gore da je potrebno ojačati kapacitet Kancelarije Vlade za saradnju sa NVO-ma i u budžetu Crne Gore predvidjeti adekvatna budžetska sredstva za funkcionisanje Kancelarije. - 20.317,91 EUR

2. Jačanje kapaciteta lokalne samouprave

  • Jačanjem kapaciteta do dobre lokalne vlasti - Škola dobre lokalne uprave (podnosilac Agencija za lokalnu demokratiju i partnerstvo Crne Gore - ALDPCG) Projekat se odnosi na jačanje kadrovskih kapaciteta opštinske uprave u Nikšiću, Herceg Novom i Budvi. Po deset službenika iz ove tri opštine imalo je predavanja (23 dana) i vježbe (deset dana), koje su držali profesori sa Fakulteta za državne i evropske studije i eksperti iz relevantih oblasti. Ta obuka olakšava polaznicima razumijevanje novih reformskih zakona iz oblasti lokalne samouprave i sistemskih zakona. Time projekat doprinosi efikasnijem pružanju usluga građanima na nivou lokalne samouprave i čvršćoj saradnji organa lokalne samouprave i građana, nevladinih organizacija, obrazovnih ustanova i drugih subjekata na lokalnom nivou. Projekat je nastavak ranijeg koji je uspješno realizovan 2007. godine za opštine Berane, Bijelo Polje i Pljevlja. - 17.227,00 EUR

  • Posjeta Građanskom birou u opštini Pljevlja: Razmjena iskustava - manje grešaka (podnosilac Civilna inicijativa Berane) Projekat se odnosi na posjetu zaposlenih u Građanskom birou Berane Građanskom birou u Pljevljima i zajednički rad sa tamošnjim kolegama na konkretnim poslovima od pružanja informacija građanima do izdavanje izvoda, dozvola, uverenja i drugih dokumenata. Pri tome službenici traže od građana povratne informacije o uspješnosti u tim poslovima i koriste ta iskustva da unaprijede rad u Građanskom birou Berane. - 1.083,33 EUR (Projekat je finansiran sredstvima preostalim nakon realizacije projekta Obuka iz komunikacije za službenike građanskih biroa Berane i Rožaje)

  • Jačanje kapaciteta lokalnih samouprava u sprovođenju koncepta održivog razvoja (podnosilac Zeleni dom - Green Home) Projekat je usmjeren na jačanje kapaciteta opština Pljevlja, Plav i Mojkovac u sprovođenju koncepta održivog razvoja. NVO Green Home i Zeleni resursni centar organizovali su treninge na kojima je su predstavnici lokalne samouprave u saradnji sa civilnim sektorom, privredom, lokalnom zajednicom i građanima definisali razvojne prioritete u korišćenjenju prirodnih resursa i akcione planove za njihovo sprovođenje i to u skladu sa standardima EU. Tako utvrđeni zajednički proiriteti na posebnim radionicama u ove tri opštine, uz pomoć stručnjaka, uobličeni su u koncepte konkretnih projekata koji su kandidovani za EU i neke druge razvojne fondove. - 17.965,30 EUR

  • Jačanje kapaciteta lokalnih samouprava za sprovođenje koncepta energetske efikasnosti (podnosilac Zeleni dom - Green Home) Projekat nastoji da ljude iz opština Tivat, Bar i Herceg Hovi pobliže upozna sa evropskim stanadardima u oblasti energetske efikasnosti koje treba da ispunjavaju, da ih podstakne da iskoriste neke od svojim prirodnih potencijala i da time doprinesu boljem standardu svojih građana. Za predstavnike lokalnih samouprava, civilnog društva i poslovnog sektora iz ovih gradova biće organizovana dva treninga na kojima će ih aktivisti NVO Green Home te NVO Zelena akcija i NVO Zmag iz Hrvatske, upoznati sa EU-direktivama i standardima u oblasti energetske efikasnosti i obnovljive energije te sa iskustvima iz te oblasti. Zatim će se predstavnici sva tri sektora iz ovih opštinana sastati i razmijeniti mišljenja i ideje o potencijalnim konkretnim akcijama (ili investicijama) na polju energetske efikasnosti i upotrebe obnovljivih izvora u svojim sredinama. U okviru projekta biće štampana i distribuirana brošura (5000 primjeraka) koja širokoj publici objašnjava važnost uštede energije i podstiče na korištenje solarne enegrije. - 15.226,10 EUR

3. Povećanje znanja i sposobnosti predstavnika NV- sektora

  • Regionalna iskustva u implementaciji manjinskih politika u multietničkim lokalnim zajednicama (projekat Fondacije) Fondacija je organizovala okrugli sto na kojem su se predstavnici nevladinih organizacija iz Crne Gore koje se bave poromocijom prava manjina upoznali sa iskustvima iz Vojvodine u vođenju projekata koji unapređuju prava manjina na lokalnom nivou. Posebna pažnja posvećena je pitanjima informisanja na manjinskim jezicima. Projekat proizlazi iz nastojanja da se na lokalnom nivou uspostave javne politike koje će doprinijeti međuetničkoj toleranciji i ostvarivanju interesa manjina kroz demokratsko rješavanje svih pitanja razvoja lokalne zajednice. Ta nastojanja predstavljaju realizaciju preporuke projekta Manjinska prava u praksi. - 4.756,61 EUR

4. Upoznavanje sa strukturom i standardima EU

  • Evropska unija i njen značaj za lokalnu samoupravu (podnosilac Opština Pljevlja - Služba za izgradnju i razvoj) Projekat se odnosi na trodnevni seminar o Evropskoj uniji i njenom značaju za lokalnu samoupravu, koji je pohađalo petnaest zaposlenih, većinom pripravnika, u Opštini Pljevlja. Budući da je ta opština na tromeđi Crne Gore, Bosne i Hercegovine i Srbije, ima mogućnost da koristi fondove Evropske unije za prekograničnu saradnju. Zato u Opštini nastoje da osposobe kadrove za pisanje projekata i za njihovo izvođenje. Oni će takođe pomagati organizacijama iz te opštine koje budu kandidovale svoje projekte za finansiranje iz IPA fondova (Instruments for Pre-Accession Assistance - Instrumenti pretpristupne pomoći). - 1.815,50 EUR (sredstva preostala nakon realizacije projekta Opremanje Službe za izgradnju i razvoj Opštine Pljevlja i obuka zaposlenih)

  • VI generacija Škole demokratskog rukovođenja - Panel "Decentralizacija, evropske integracije i rodna ravnopravnost" (podnosilac Nansen dijalog centar - Crna Gora) Škola demokratskog rukovođenja je dio Mreže Škola političkih studija pod ingerencijama Savjeta Evrope (www.coe.int/Schools-Politics). Školu, koja se sastoji od pet modula-seminara organizuje Nansen dijalog Centar u saradnji sa međunarodnim organizacijama iz Crne Gore. Fondacija podržava modul - Decentralizacija, evropske integracije i rodna ravnopravnost. Seminar o procesu evropskih integracija, podiže nivo znanja o Evropskoj Uniji i njenim institucijama, povećava razumijevanje procesa integracije naše zemlje u EU i doprinosi stvaranju jasnije slike o potrebi uključivanja svih društvenih činilaca (naročito političara-donosilaca odluka) u integrativne procese. U šestoj generaciji Školu pohađalo je 29 predstavnika parlamentarnih političkih partija, medija i nevladinog sektora. - 17.090,04 EUR

  • VI generacija Škole demokratskog rukovođenja - Završni panel: Perspektive razvitka političke scene u Crnoj Gori (podnosilac Nansen dijalog centar - Crna Gora). Projekat podrazumijeva održavanje jednodnevnog panela, evaluaciju škole i svečanu završnu ceremoniju VI generacije Škole. Predavanje u okviru ovog panela održao je Srđan Darmanović, dekan Fakulteta političkih nauka. - 2.239,59 EUR (sredstva preostala nakon realizacije projekta VI generacija Škole demokratskog rukovođenja - Panel "Decentralizacija, evropske integracije i rodna ravnopravnost")

  • VII generacija Škole demokratskog rukovođenja - Panel "Decentralizacija, evropske integracije i rodna ravnopravnost" (podnosilac Nansen dijalog centar - Crna Gora). U sedmoj generaciji Školu je pohađalo trideset predstavnika parlamentarnih političkih partija, medija i nevladinog sektora. - 17.090,04 EUR

^ na vrh

 

ŽENSKI PROGRAM

 

Koordinatorka programa: Maja Kovačević

 

Osnovni ciljevi Ženskog programa su promocija ženskih prava i poboljšanje položaja žena kroz obrazovne i istraživačke inicijative, akcione projekte, promotivne kampanje, kao i kroz podsticanje institucija da kreiraju rodno-senzitivne politike. Proteklu godinu obilježilo je nekoliko velikih i, po našem mišljenju, za ženski sektor i položaj žena u Crnoj Gori važnih projekata, među kojima se posebno izdvaja izrada prvog alternativnog izvještaja o primjeni Konvencije Ujedinjenih nacija o ukidanju svih oblika diskriminacije žena (UN CEDAW), te priprema publikacije sa rezultatima istraživanja građana i građanki, kao i predstavnika i predstavnica vulnerabilnih grupa, o temama i oblastima obuhvaćenim pomenutom UN Konvencijom. U cilju jačanja organizacionih kapaciteta i održivosti ženskih grupa, Ženski program je podržao poseban projekat usmjeren na obuku za apliciranje za EU fondove, a dugogodišnja podrška višestruko marginalizovanim grupama je nastavljena i tokom ove godine kroz projekat usmjeren na osnaživanje žena sa invaliditetom. Obrazovno-edukativnu komponentu Ženskog programa je, osim podrške projektu ženskih studija, ove godine obilježilo objavljivanje zbornika tekstova koji analiziraju priloge iz crnogorskih medija iz ugla roda i ukazuju na to kako sredstva masovne komunikacije konstruišu i održavaju rodne predstave i stereotipe.

 

Za aktivnosti u okviru Ženskog programa uložena su sredstva u ukupnom iznosu od 38.482,99 EUR. Fondacija je uložila 32.305,79 EUR a 6.177,20 EUR je uloženo iz Mrežnog ženskog programa.

 

1. Rod i obrazovanje

  • Ženske studije 2008. - Kotor (podnosilac NVO Anima - Centar za žensko i mirovno obrazovanje) Ženske studije 2008. godine upisuju šestu generaciju - 20 polaznica koje će imati dvosemestralnu edukaciju iz feminističke teorije i prakse. Program, takođe, podrazumijeva uključivanje polaznica u lokalnu zajednicu i u rad ANIMA-e, te promovisanje aktivnosti ženskog programa kroz razne metode i sadržaje (sastanci, seminari,predavanja, radionice, akcije, diskusione grupe, istraživanja). Ovaj program (od početka, 2004. godine), kao partneri podržavaju Fondacija i Kvinna Till Kvinna. Fondacija pokriva troškove puta i smještaja za učesnice programa. - 6.320,00 EUR

  • Mediji i rod - zbornik (podnosilac NVO NOVA Centar za feminističku kulturu) Projekat obuhvata pripremu, izradu i objavljivanje zbornika tekstova koji analizira konkretne medijske priloge i ukazuje na to kako sredstva masovne komunikacije konstruišu rodne predstave. Zbornik, koji predstavlja pogled na medije iz ugla roda, doprinos je uvođenju predmeta medijsko obrazovanje u nastavu u Crnoj Gori. On služi kao priručnik u dijelu nastavnog programa koji se odnosi na razvijanje znanja i vještina za prepoznavanje rodnih stereotipa. Zbornik sadrži osam članaka domaćih autora koji na kompetentan, ali popularan način dekonstruišu rodne predstave u medijima. - 8.253,59 EUR

  • Razvoj organizacionih kapaciteta ženskih grupa i ženskog pokreta u Crnoj Gori (podnosilac NVO SOS telefon za žene i djecu žrtve porodičnog nasilja - Podgorica) Projekat obuhvata organizaciju obuke članica ženskih nevladinih organizacija za pripremu projekata koji se mogu prijavljivati za EU fondove. Dva trodnevna treninga pohađalo je 26 aktivistkinja, a obuku su vodili treneri koji su za ovaj posao osposobljeni uz podršku Fondacije. U okviru obuke polaznice su pripremile nacrte projekata koje kasnije dorađuju i prijavljuju za EU fondove. Time projekat doprinosi razvoju organizacionih kapaciteta ženskih grupa i ženskog pokreta u Crnoj Gori i otvara mogućnosti za njihovo ravnopravno učešće na EU konkursima. - 6.177,20 EUR (Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Evropski program sa 8.589,90 EUR, ukupno sa 14.767,10 EUR)

  • Otvoreno srce (podnosilac NVO Udruženje paraplegičara - Pljevlja) Projekat obuhvata organizaciju dvodnevnog seminara za žene sa invaliditetom iz Pljevalja, Žabljaka, Bijelog Polja, Mojkovca, Berana i Rožaja, na kome su se one upoznale sa pravima osoba sa invaliditetom. Posebnu pažnju skup je posvetio značaju obrazovanja i zapošljavanja lica sa invaliditetom i reproduktivnom zdravlju žena sa invaliditetom. Prethodno su fokus grupe žena iz ovih gradova definisale konkretne teme za seminar i na temelju njihovih zahtjeva pripremljena je brošura koja će dati potrebne informacije. Projekat osnažava žene sa invaliditetom, ali i ukazuje lokalnoj zajednici na njihova prava i na diskriminaciju koju trpe kao dvostruko marginalizovana grupa. - 4.889,90 EUR

2. Integracija rodnih pitanja u javne politike

  • Stanje ženskih ljudskih prava u Crnoj Gori - priprema publikacije sa rezultatima istraživanja i finalna faza pripreme CEDAW izvještaja u sjenci (podnosilac NVO Anima - Centar za žensko i mirovno obrazovanje) Aktivistkinje Anime i drugih ženskih NVO provele su istraživanje i izradile izvještaj o stanju ženskih ljudskih prava u Crnoj Gori i CEDAW Izvještaj u sjenci (alternativni izvještaj, za razliku od zvaničnog koji radi država), prema Konvenciji Ujedinjenih nacija o ukidanju svih oblika diskriminacije žena. Ovaj projekat obuhvata poslove oko finalizacije CEDAW izvještaja u sjenci i Sažetka tog izvještaja, pripremu publikacije koja će predstaviti rezultate istraživanja o položaju žena u Crnoj Gori te organizaciju okruglog stola na kome će ovi podaci biti prezentirani. - 8.945,00 EUR

  • Analiza pravne prakse u oblasti pružanja pravne pomoći u Crnoj Gori (podnosilac NVO Centar za pravnu pomoć) Projektom je utvrđeno kako funkcioniše sistem besplatne pravne pomoći u praksi, koliko je kvalitetan i koji su mogući pravci njegovog unapređenja. Centar za pravnu pomoć sproveo je istraživanje na terenu među relevantnim predstavnicima institucija - davalaca ili korisnika besplatne pravne pomoći. Za istraživanje je korišćena metodologija Open Society Justice Initiative, prilagođena crnogorskom kontekstu. Izvještaj o tom istraživanju treba da posluži kao materijal radnoj grupi za izradu Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći (pored analize zakonskog okvira, koju je pripremilo Ministarstvo pravde). Projekat treba da doprinese efikasnijem sagledavanju postojećeg stanja u oblasti besplatne pravne pomoći i boljoj pripremi Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći, čije se usvajanje očekuje u 2009. godini. - 3.897,30 EUR (Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Pravni program sa 10.000,00 EUR i Evropski program sa 4.297,89 EUR, ukupno sa 18.195,19 EUR)

  • Kampanja "16 dana aktivizma protiv nasilja nad ženama" (projekat Fondacije) - 5.599,20 EUR (projekat je finansiran iz budžeta Evropskog programa)

^ na vrh

 

ROMSKI PROGRAM

 

Koordinatorka programa: Tamara Srzentić

 

U skladu sa predviđenim strateškim opredjeljenjima u Romskom programu, Fondacija je u 2008. godini posebnu pažnju posvetila unapređenju kapaciteta romskih nevladinih organizacija da se aktivnije uključe u monitoring relevantnih vladinih politika koje se tiču Roma i efikasnije učestvuju u definisanju i tretiranju problema romske populacije u Crnoj Gori. Uz podršku OSI Kancelarije za romske inicijative iz Budimpešte, obezbijeđena je dalja institucionalna podrška Koaliciji romskih nevladinih organizacija "Romksi krug" u cilju obezbjeđenja preduslova za fokusiranje romskog sektora na strateška pitanja. U saradnji sa mrežnom OSI Local Government Initiative iz Budimpešte, Fondacija je realizovala program unapređenja kapaciteta relevantnih predstavnika romskog civilnog sektora u pisanju dokumenata u vezi sa sprovođenjem javnih politika i razvijanja vještina javnog zastupanja njihovih interesa. Fondacija je radila i na daljem zagovaranju dugoročnih i održivih politika koje definišu određene aspekte položaja Roma. U tom smislu, Fondacija je predstavila rezultate dvogodišnjeg monitoring projekta pod nazivom "Jednak pristup kvalitetnom obrazovanju za Rome", realizovanog u saradnji sa mrežnim European Union Monitoring and Advocacy Programom iz Budimpešte. Nastavljene su i aktivnosti na planu dalje promocije integracije Roma kroz podršku projektima koji promovišu njihov identitet i imaju za cilj prevazilaženje stereotipa o marginalizovanim društvenim grupama. Značajne napore Fondacija je posvetila i promociji mogućnosti koje nude mrežni OSI programi a koje je moguće iskoristiti kao dodatne resurse za uspješnu društvenu integraciju Roma u Crnoj Gori.

 

Na projekte realizovane posredstvom Romskog programa u 2008. godini uloženo je ukupno 51.399,51 EUR, od čega iz budžeta Fondacije 43.852,66 EUR, a iz budžeta mrežnog European Union Monitoring and Advocacy Programa iz Budimpešte 7.546,85 EUR.

 

1. Unapređenje kapaciteta romskog civilnog sektora u cilju njegovog efikasnijeg učešća u implementaciji procesa Dekade romske inkluzije (2005 - 2015.)

  • Jačanje kapaciteta romskih NVO na lokalnom nivou u cilju efikasnijeg monitoringa nacionalne Strategije za poboljšanje položaja RAE populacije u Crnoj Gori (podnosilac Koalicija romskih nevladinih organizacija "Romski krug", Podgorica) Predloženi projekat je usmjeren na jačanje kapaciteta mreže romskih aktivista u pojedinim crnogorskim regionima/opštinama koji su pratili primjenu Strategije Vlade za poboljšanje položaja RAE populacije u Crnoj Gori. Koalicija Romski krug formirala je mrežu lokalnih aktivista (iz Podgorice, Nikšića, Rožaja, Berana, Bijelog Polja, Ulcinja, Bara, Budve, Herceg Novog, Tivta i Kotora) koji su pribavili informacije sa terena za pripremu izvještaja o sprovođenju Strategije. Prethodno je Koalicija Romski krug dobila od Vlade sredstva za unapređenje kapaciteta romskih organizacija i monitoring aktivnosti u sprovođenju određenih politika vezanih za Rome na nacionalnom nivou. Ovaj projekat doprinosi decentralizaciji napora na unapređenju svijesti o položaju Roma u Crnoj Gori i jačanje lokalnih snaga za rješavanje problema romske populacije. - 14.655,00 EUR

  • Program unapređenja kapaciteta romskih lidera u domenu pisanja dokumenata u vezi sa sprovođenjem javnih politika i razvijanja vještina javnog zastupanja - treća faza (podnosilac Koalicija romskih nevladinih organizacija "Romski krug", Podgorica) Projekat predstavlja završnu fazu Programa pisanja praktičnih politika i razvijanja vještina javnog zastupanja za predvodnike romskih NVO-a, koji zajednički realizuju organizacije iz mreže Open Society Institute (LGI-Inicijativa za reformu lokalne samouprave i RIO-Kancelarija za romske inicijative iz Budimpešte). Završna faza odnosi se na dvodnevnu radionicu koju je u decembru 2008. organizovala Koalicija Romski krug. Tada su predstavljeni pojedinačni nacrti predloga praktičnih politika koje su romske organizacije pripremale tokom obuke. - 3.787,00 EUR

2. Javno zagovaranje u cilju postizanja dugoročnih i održivih politika koje definišu određene aspekte položaja Roma

  • Prezentacija rezultata monitoringa nacionalne Strategije za poboljšanje položaja RAE u 2008. godini i podsticanje socijalnog dijaloga o zapošljavanju, zdravstvu i stanovanju Roma (podnosilac Koalicija romskih nevladinih organizacija "Romski krug", Podgorica) Koalicija Romski krug napravila je Nacionalni izvještaj o specifičnim problemima RAE-populacije, o aktivnostima romskog NV-sektora i lokalnih vlasti. To je rezultat projekta koji je takođe podržala Fondacija. Novi projekat predviđa da Koalicija na posebnoj prezentaciji upozna sa nalazima tog izvještaja zainteresovane partnere, državne institucije, predstavnike lokalnih vlasti, medije, donatore i nevladine organizacije koje se bave romskom problematikom. Osim toga projekat obuhvata organizaciju tri tematska okrugla stola o stanovanju, zdravstvu i zapošljavanju Roma. Okrugli stolovi treba da doprinesu identifikovanju specifičnih problema, koje RAE-NVO mogu dalje tretirati svojim pojedinačnim aktivnostima ili kampanjama. - 8,538.56 EUR

  • EU Matrix - Monitoring procesa evropske integracije Crne Gore sa naglaskom na primjenu Nacionalnog programa integracija - pripremna faza (podnosilac Evropski pokret u Crnoj Gori u saradnji sa Centrom za monitoring CEMI i Institutom Alternativa) Nacionalni program integracija (NPI) sadrži mjere koje treba da budu sprovedene da bi Crna Gora ispunila brojne uslove na putu do punopravnog članstva u EU. U civilnom sektoru postoje snage koje mogu pomoći državnoj administraciji u praćenju primjene NPI i u kreiranju praktičnih javnih politika iz oblasti koje tretira NPI. Evropski pokret u Crnoj Gori, u saradnji sa Centrom za monitoring (CEMI) i Institutom Alternativa i uz učešće drugih NVO, kroz ovaj projekat objedinjava raspoložive snage civilnog sektora i stručno ih osposobljava za te zadatke. Realizacijom projekta unapređuje se kvalitet procesa evropskih integracija, kroz identifikaciju nedostataka i njihovo pravovremeno otklanjanje. - 4.000,00 EUR [Ovaj projekat Fondacija podržava i kroz Evropski program sa 6.453,90 EUR, ukupno sa 10.453,90 EUR]

  • Okrugli sto povodom predstavljanja izvještaja "Jednak pristup kvalitetnom obrazovanju Roma u Crnoj Gori" (projekat mrežnog European Union Monitoring and Advocacy Program - EUMAP) Izvještaj "Jednak pristup kvalitetnom obrazovanju Roma u Crnoj Gori" autorski tim i predstavnici mrežnog programa EUMAP (European Union Monitoring and Advocacy Program) prezentovali su stručnoj javnosti na okruglom stolu krajem aprila 2008. i potom široj javnosti na konferenciji za štampu. EUMAP je sproveo istraživanje i objavio na engleskom jeziku izvještaje o kvalitetu pristupa obrazovanju za Rome u Bugarskoj Mađarskoj, Rumuniji, Srbiji, Hrvatskoj, Makedoniji, Crnoj Gori i Slovačkoj - zemljama učesnicama Dekade romske inkluzije. Izvještaj za Crnu Goru uradili su Tamara Srzentić, Miloš Bešić, Nada Koprivica i Fana Delija. U okviru ovog projekta je prevođenje i štampanje 500 primjeraka izvještaja koji se odnosi na Crnu Goru, te organizacija okruglog stola i konferencije za novinare. Fondacija je aktivno učestvovala u ovom monitoring-projektu od 2006. godine. - 7.546,85 EUR

3. Dalja promocija javnog učešća Roma i prevazilaženje predrasuda prema romskoj populaciji

  • Promovisanje kulturnog identiteta RAE populacije u Crnoj Gori (podnosilac Koalicija romskih nevladinih organizacija "Romski krug", Podgorica) Koalicija Romski krug, koja okuplja 22 nevladine organizacije, obilježila je Svjetski dan Roma (8. april) predstavom Dnevnik u Podgorici i Nikšiću i pratećim aktivnostima. Ovaj projekat odnosi se na troškove pripreme i realizacije pozorišne predstave i održavanja konferencije za novinare. Na ovaj način Romski krug nastoji da smanji predrasude prema romskoj populaciji i promoviše romsku tradiciju i kulturu, što se podudara sa ciljevima Dekade romske inkluzije i usvojene Strategije za poboljšanje položaja Roma u Crnoj Gori. - 7.383,00 EUR

  • Jednake šanse za romsku djecu (podnosilac Institut za medije Crne Gore, Podgorica) Sadržaj projekta je tv-produkcija kojom Institut za medije doprinosi daljem razbijanju predrasuda u vezi sa integracijom romske djece u formalni obrazovni sistem. Tri kratke priče na temu obrazovanja Roma imaju za cilj da predstavi publici probleme sa kojima se suočavaju romska djeca u svom odrastanju i obrazovanju. Projekat predstavlja doprinos uklanjanju negativne slike o Romima i unapređenju romskog identiteta. - 5.489,10 EUR

^ na vrh

 

EAST EAST PROGRAM

 
Koordinatorka programa: Tamara Srzentić

 

Fondacija je u implementaciji regionalnog mrežnog East East Programa, shodno misiji ovog programa, radila na daljem pospješivanju raznih vidova regionalne saradnje u cilju razmjene ideja, iskustava i ekspertize u određenim oblastima i podsticanja otvorenog dijaloga o određenim društveno važnim pitanjima.

 

Ukupna sredstva uložena u 2008. godini od strane mrežnog Programa East-East iznose 71.944,46 EUR.

 

Tokom 2008. godine, Fondacija je, posredstvom ovog programa, omogućila realizaciju sljedećih regionalnih projekata u Crnoj Gori:

  • SEE (South East Europe) Heritage network: sastanak mreže i radionica na temu Devastacija kulturnog nasljeđa (podnosilac NVO Expeditio, Kotor) Projekat podrazumijeva organizaciju sastanka NVO-a aktivnih u domenu zaštite kulturnog nasljeđa u regionu i, u vezi sa tim, radionice koja je bacila malo više svjetla na izazove u zaštiti kulturno-istorijskog nasljeđa u okolnim zemljama. Ova tema je posebno važna za Crnu Goru budući da nekontrolisana urbanizacija ima negativan uticaj na kulturno nasljeđe, a postaje i tema koja zaokuplja pažnju javnosti i u ostalim zemljama Zapadnog Balkana. Mreža djeluje već neko vrijeme i nakon svakog sastanka se širi uključivanjem novih organizacija. - 7.980,00 EUR

  • Ljubljanska agenda za novu fazu procesa stabilizacije i pridruživanja (podnosilac NVO Evropski pokret u Crnoj Gori, Podgorica) Cilj projekta koji je dio šire regionalne inicijative, čiji je lokalni implementator u Crnoj Gori Evropski pokret, jeste višestruk. Projekat ima za cilj da podstakne dalju diskusiju o procesu proširenja EU tokom slovenačkog predsjedavanja, kroz razvoj tzv. Ljubljanske agende koja je bila rezultat nacionalnih i lokalnih debata na temu pridruživanja. Lansiranjem Ljubljanske agende, 'think tank' organizacije iz regiona su dobile mogućnost da se bave ključnim prioritetima daljeg političkog, ekonomskog i socijalnog razvoja u njihovim zemljama - jačanjem političke volje u regionu za brži proces integracija, a takođe su dobile i mogućnost da nastave svoju uspješnu saradnju i pokažu organizacionu sposobnost da se bave značajnim pitanjima u vezi sa implementacijom nacionalnih, regionalnih i evropskih politika. - 11.613,13 EUR

  • Regionalna saradnja u domenu efikasnijeg korišćenja energije i obnovljivih izvora energije (podnosilac NVO Green Home, Podgorica) Projekat ima za cilj promovisanje alternativnih vidova energije i predviđa upoznavanje sa iskustvima Hrvatske u tom domenu. U drugoj fazi projekta finansirano je štampanje informativnog biltena i dalje održavanje web site-a Solarnog centra. Projekat se realizuje u saradnji sa partnerskom organizacijom iz Hrvatske Zelena akcija. - 2.400,00 EUR

  • Održivi razvoj rijeke Cijevne (podnosilac NVO Green Home, Podgorica) Projekat valorizuje prirodne i kulturne resurse pograničnog područja u dolini rijeke Cijevne kroz izradu studije o stanju životne sredine u ovoj oblasti, koja daje adekvatne preporuke u pogledu održivog i ekološki svjesnog razvoja ove oblasti. U cilju uključivanja lokalnih aktera i artikulisanja njihovih stavova, kroz projekat su, u prvoj fazi realizovane dvije radionice u smislu promovisanja participatornog procesa. Projekat je značajan sa aspekta uspostavljanja prekogranične ekonomske saradnje ali i kao dobra ulazna tačka za ostale vidove saradnje u ovom geografskom području koje Crna Gora i Albanija dijele. U drugoj fazi projekta, prevedena studija predstavljena je u Crnoj Gori i Albaniji. Troškove partnerske organizacije iz Albanije takođe snosi East East Program (posredstvom Open Society Foundation Albania). - 5.930,00 EUR

  • Da li je to važno? Vizne olakšice Zapadnom Balkanu; Predlog za monitoring sporazuma o viznim olakšicama zemljama Zapadnog Balkana (podnosilac NVO Centar za građansko obrazovanje, Podgorica) Projekat se realizuje u saradnji pet nevladinih organizacija iz BiH, Albanije, Srbije, Makedonije i Crne Gore. Projekat podrazumijeva angažovanje na kontinuiranom praćenju kvantitativnih indikatora poštovanja sporazuma o viznim olakšicama i izradu izvještaja na osnovu nalaza istraživanja. Cilj je da se ispitaju stvarni efekti sporazuma, budući da je njegova primjena opterećena brojnim nedovoljno preciziranim kriterijima i procedurama. Projekat se implementira u saradnji sa European Citizen Action Service (ECAS). - 5.410,00 EUR

  • Regionalni evro-atlantski kamp - REACT 2008 (podnosilac NVO "ALPHA Centar" iz Nikšića) realizovan je u septembru 2008. godine sa ciljem da doprinese javnoj debati u Crnoj Gori o procesu evro-atlantskih integracija, podizanju nivoa svijesti o suštini procesa, značaju regionalne saradnje i trenutnim bezbjednosnim prilikama u regionu. Projekat je, u smislu suštine East East Programa, prevashodno imao za cilj da omogući forum za argumentovanu, cjelishodnu i sveobuhvatnu polemiku različitih aktera na temu uslova i posljedica procesa pridruživanja NATO-u. - 3.800 EUR

  • Regionalni strateški sastanak Balkanske mreže za razvoj civilnog društva (podnosilac Centar za razvoj nevladinih organizacija, Podgorica) Cilj projekta je institucionalizacija partnerstva uspostavljenog u okviru Balkanske mreže za razvoj civilnog društva, a u cilju razmjene informacija/znanja i unapređenja kapaciteta članova mreže. Ovaj sastanak, održan septembra 2008. u Prčnju, doprinio je osnaživanju partnerstava između organizacija-članica mreže u interesu kreiranja foruma i institucionalnih mehanizama građanskog dijaloga. Projekat je takođe podržan i u interesu razmjene pozitivnih primjera uključenosti civilnog sektora u proces odlučivanja i promovisanja procesa evropskih integracija u zemljama Zapadnog Balkana. - 6.059,10 EUR

  • Institucionalni mehanizmi za prevenciju nasilja nad ženama i njihova primjena u Hrvatskoj i Crnoj Gori (podnosilac NVO SOS Telefon za žene i djecu žrtve nasilja, Podgorica) Projekat je podržan u svjetlu predstojećeg usvajanja Zakona o zaštiti od nasilja nad ženama u Crnoj Gori, a sa ciljem razmjene iskustava predstavnika institucija iz Hrvatske i Crne Gore koje se bave problematikom nasilja nad ženama i učestvuju u pomenutom zakonodavnom naporu. Projekat je inspirisan zaključcima prošlogodišnje konferencije održane u organizaciji NVO SOS (takodje podržane od strane East East Programa), koji su ukazali na hrvatska iskustva kao mjerodavna u definisanju zakonskog okvira za prevenciju nasilja nad ženama u Crnoj Gori. Cilj projekta podržanog ove godine je dvosmjerna studijska posjeta predstavnika relevantnih institucija koje se bave pomenutom problematikom, u cilju uspostavljanja saradnje, razmjene metoda bavljenja ovom problematikom i kreiranja mreže kontakata korisnih u daljem radu na nacionalnom nivou. - 13.230,00 EUR

  • Unapređenje dječje zaštite u Crnoj Gori - iskustva Hrvatske (podnosilac NVO Djeca prije svega, Podgorica) U skladu sa naporima koje Crna Gora ulaže na planu unapređenja sistema socijalne i dječje zaštite u Crnoj Gori (a u skladu sa usvojenom Strategijom), podržana je prva faza pomenutog projekta, koja predviđa razmjenu iskustava između relevantnih institucija iz Hrvatske i Crne Gore koje se bave socijalnom i dječjom zaštitom, posredstvom studijske posjete Hrvatskoj u decembru 2008. godine. - 6.110,00 EUR

Sredstvima East East Programa obezbijeđeno je, u navedenom periodu, i učešće brojnih crnogorskih stručnjaka u radu međunarodnih skupova održanih pod pokroviteljstvom ovog programa:

  1. Election Monitoring and Advocacy (27-28. mart 2008. Ulan Bator, Mongolija) učesnica Branka Todorović /NVO Centar za monitoring/ - 1.030,17 EUR

  2. Fair and Clean Energy for the Balkans (18-20. jun 2008. Sarajevo, Bosna i Hercegovina) učesnici Ljubiša Stevović /NVO Most/, Jelena Mugoša i Darko Pajović NVO Green Home/ - 400,00 EUR

  3. Building common European future in environmental issues (27. jun 2008. Beograd, Srbija) učesnici Ljubiša Stevović i Batrić Krsmanović /NVO Most/ - 463,00 EUR

  4. Local Policies in Multiethnic Communities (4-6. jun 2008. Brezovica, Kosovo) učesnik Leon Gjokaj /NVO Bono Modo Centar/ - 650,00 EUR

  5. Information Society and its Impact on Development of the Youth Media (11-14. septembar 2008. Skoplje, Makedonija) učesnici Danilo Knežević /NVO Juventas/ Leila Murseljević i Emilija Rabrenović - 1.229,50 EUR

  6. Regional Civil Society Consultation on mechanisms of post-conflict fact-finding (27-29. oktobar 2008. Priština, Kosovo) učesnici Zorka Martinović, Jelica Popović, Ljubiša Filipović, Nikola Filipović, Zlata Senić, Agron Šabani, Sanija Gutić, Šabo Gutić /NVO Crveni Božur/, Tea Gorjanc Prelević /NVO Akcija za ljudska prava/, Velija Murić /Crnogorska advokatska komora/, Alit Asović, Mira Asović /NVO Crnogorski ženski lobi/, Sead Sadiković /NN Monitor/, Edina Hasanaga Čobaj /NVO Inicijativa mladih za ljudska prava/ - 1.900,00 EUR

  7. Fair and Clean Energy for the Balkans (29-31. oktobar 2008. Sarajevo, Bosna i Hercegovina) učesnica Jelena Marojević /NVO Green Home/ - 500,00 EUR

  8. 19th Meeting of Igman’s Initiative (7-8. novembar 2008. Zagreb, Hrvatska) učesnici Željko Rutović /Ministarstvo kulture, medija i sporta Vlade Crne Gore/ i Miodrag Vuković /Odbor za evropske integracije Skupštine CG/ - 814,00 EUR

  9. Impact of EU Accession Processes on Human Rights (23-26. novembar 2008. Donja Stubica, Hrvatska) učesnici Sanja Svrkota /NVO Green Home/, Nikola Đurović /NVO Centar za demokratiju i ljudska prava - CEDEM/ i Daliborka Knežević /NVO Centar za pravnu pomoć/ - 1.025,56 EUR

  10. Experiences and Roles of Civil Society Organizations in the Stabilization and Association Process (10.-12. decembar 2008. Sarajevo, Bosna i Hercegovina) učesnici Stevo Muk /Centar za razvoj nevladinih organizacija/, Momčilo Radulović /Evropski pokret u Crnoj Gori/ i Dragan Đurić /UNDP/ - 650,00 EUR

  11. Establishing and Facilitating the First Regional Green Lobby Group (19.-21. decembar 2008. Ohrid, Makedonija) učesnica Sanja Svrkota /NVO Green Home/ - 750,00 EUR

^ na vrh

 

PROGRAM ZA RAZVOJ KAPACITETA (CDP)
 

Program za razvoj kapaciteta (Capacity Development Program - CDP) je partnerski program Vlade Crne Gore, Programa za razvoj Ujedinjenih nacija (UNDP) i Fondacije Institut za otvoreno društvo (FOSI ROM). CDP je osnovan krajem 2003. godine i njegova misija je da doprinosi razvijanju institucionalnih i administrativnih kapaciteta Crne Gore za proces evropskih integracija. Budžet za prvu fazu CDP-a (2003-2006.) obezbijedila su sva tri partnera, kao i bilateralni donatori. Programski dokument kojim otpočinje druga faza programa potpisan je u januaru 2007. godine. Aktivnosti predviđene u ovoj fazi odnose se na jačanje kapaciteta Sekretarijata za evropske integracije, Parlamenta, kao i nekih ministarstava. Sredstva za realizaciju programa druge faze obezbjeđuju UNDP i bilateralni donatori. Podrška FOSI ROM u ovoj fazi ogleda se u učešću u strateškim i izvršnim tijelima CDP-a.

 

Tokom 2008. godine realizovani su sljedeći projekti:

 

1. Jačanje kapaciteta Ministarstva inostranih poslova za bolji odgovor na nacionalne prioritete Crne Gore u procesu evropskih integracija (maj 2007 - decembar 2008) finansirao UNDP: 168 000 USD. Projekat ima za cilj jačanje kapaciteta Ministarstva inostranih poslova za razvijanje i sprovođenje spoljne politike Vlade Crne Gore, kroz uspostavljanje adekvatnih (1) institucionalnih, (2) kadrovskih, (3) tehnoloških i (4) stručnih platformi za sveoubuhvatan, promišljen i blagovremen spoljnopolitički odgovor u skladu sa nacionalnim prioritetima Crne Gore u procesu evropskih integracija.

  • Osnovana je Služba za međunarodne pravne poslove, a dva domaća eksperta su angažovana u periodu oktobar 2007-oktobar 2008. Međunarodni ekspert Stanko Nick obezbijedio je stručnu pomoć Službi, kao i prilikom izrade Zakona o sklapanju međunarodnih ugovora i Zakona o inostranim poslovima i organizacionoj strukturi Ministarstva inostranih poslova (urađeni prvi nacrti).

  • Urađen je novi internet sajt Ministarstva inostranih poslova.

  • Stručna pomoć u procesu usklađivanja segmenta domaćeg zakonodavstva sa Acquis-jem i izradi Nacionalnog programa za integracije (NPI) obezbijeđena je kroz angažman međunarodnog eksperta Leszek-a Jesien-a. Dodatna pomoć u pogledu Aneksa 3 i spiska zakona obezbijeđena je po usvajanju NPI.

  • Prva crnogorska dplomatska ljetnja škola "Gavro Vuković" organizovana je, uz podršku projekta, u junu 2008. Diplomatska ljetnja škola bila je posvećena izazovima sa kojima se susreću diplomate malih zemalja u procesu evropskih i evro-atlantskih intergacija, a pružila je odličnu priliku za razmjenu mišljenja i iskustava o aktuelnim pitanjima i procesima u EU i NATO, kao i za povezivanje mladih diplomata iz regiona i drugih zemalja EU i njihov profesionalni razvoj i usavršavanje. U periodu septembar-oktobar 2008. CDP je obezbijedio stručnu literaturu za potrebe Ministarstva.

  • CDP je angažovao međunarodnog eksperta za procjenu kapaciteta Ministarstva. Procjena će biti prvenstveno usmjerena na kapacitet Ministarstva, posebno u smislu ljudskih resursa, na postojeću organizaciju i podjelu poslova, način rada i pravila. Cilj je da se Ministarstvu pruže preporuke za osmišljavanje nove organizacione strukture i tok odlučivanja/informacija, uvođenje strateškog upravljanja i novih mehanizama za kreiranje politika, revidiranih pravila i procedura u odlučivanju/operativnom rukovođenju.

2. Uvođenje evropskih sadržaja u stručni ispit za rad u državnim organima (novembar 2007-novembar 2008) finansirao UNDP: 16 000 USD. Projekat ima za cilj da ojača kapacitete svih državnih institucija pomoću izmijenjenog i savremenog programa za polaganje stručnog ispita neophodnog za rad u državnim organima, kao i štampanjem odgovarajućeg Priručnika.

  • Analizirana je postojeća Uredba o polaganju stručnog ispita, kojoj su dodata nova poglavlja o evropskom pravu i procesima integrisanja u EU.

  • Priručnik je pripremljen, lektorisan, pripremljen za štampu i odštampan.

3. Jačanje kapaciteta skupštinskog Odbora za međunarodnu saradnju i evropske integracije i Odbora za ustavna pitanja (jul 2007 - decembar 2008) finansirao UNDP: 101 000 USD. Projekat ima za cilj jačanje kapaciteta Odbora za međunarodnu saradnju i evropske integracije i Odbora za ustavna pitanja i zakonodavstvo u procesu sprovođenja Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, čime se omogućava efikasna uloga Skupštine u procesu usklađivanja crnogorskog zakonodavstva sa Acquis-jem i praćenju rada Vlade.

  • Procjena pravnih, institucionalnih i administrativnih kapaciteta dva navedena odbora obavljena je 2007.

  • Na osnovu izvještaja međunarodnog konsultanta, organizovan je okrugli sto i usvojeni zaključci o unapređenju rada skupštinskih odbora.

  • Obuka o istorijatu procesa evropskih integracija, institucijama EU, okviru za proces evropskih integracija u Crnoj Gori, obavezama u procesu sprovođenja Sporazuma o stabilizaciji i asocijaciji za zaposlene u Skupštini organizovana je u drugoj polovini 2007.

  • Dodatna pomoć je obezbijeđena kroz angažman dva domaća eksperta koji rade u navedena dva odbora.

  • U julu je organizovana studijska posjeta članova dva skupštinska odbora, u toku koje su posjetili i razmijenili iskustva sa predstavnicima Skupštine Slovenije.

  • Prvih deset tromjesečnih izvještaja Vlade o procesu stabilizacije i asocijacije namijenjenih Skupštini objavljeno je u septembru.

4. Jačanje kapaciteta Sekretarijata za evropske integracije i kabineta potpredsjednika vlade za evropske integracije (januar 2007 - decembar 2009) finansirali: UNDP, USAID i EK: 125 000 USD + dodatnih 50 000 USD. Projekat ima za cilj pomoć pri osnivanju i radu novoosnovanih stalnih vladinih institucija - potpredsjednika Vlade za evropske integracije i Sekretarijata za evropske integracije, kao i novih struktura za koordinaciju - Komisije za evropske integracije i Grupe za evropske integracije. Pomoć je usmjerena na razvoj organizacionih i ljudskih resursa, građenje odnosa, pružanje obuke i informatičke podrške. U sklopu CDP-a je angažovana domaća konsultantkinja, koja radi u kabinetu potpredsjednika vlade za evropske integracije.

  • Podrška Sekretarijatu za evropske integracije i potpredsjedniku vlade za evropske integracije u izradi Nacionalnog programa za integracije (NPI)

    - Obezbijeđena su uporedna iskustva u vođenju procesa izrade NPI (Slovenija, Makedonija).

    - U procesu izrade NPI, CDP je angažovao 15 međunarodnih konsultanata za Poglavlje 3 - Sposobnost za preuzimanje obaveza iz članstva.

    - Organizovan je specijalizovani tečaj engleskog jezika za vođe GEI, njihove zamjenike i državne službenike koji imaju najznačajnije zadatke na polju evropskih integracija.

    - Objavljen je dovršeni NPI.

  • Formiranje baze podataka o domaćim ekspertima CDP je sproveo aktivnost na angažovanju domaćih stručnjaka koji žele da doprinesu integrisanju Crne Gore u EU.

    - Formirana je baza podataka o domaćim ekspertima (njih 126), koja je dostupna na adresi: http://www.me-expert.org/cdp/default.aspx. Urađene su i procedure za angažman domaćih eksperata.

    - Do sada su zapošljena četiri eksperta, za potrebe Ministarstva turizma i zaštite životne sredine, Ministarstva pravde i Ministarstva za zaštitu ljudskih i manjinskih prava i Ministarstva saobraćaja, pomorstva i telekomunikacija.

  • Pomoć Sekretarijatu za evropske integracije i drugim institucijama za programiranje projekata za IPA 2008

    - Obuka na temu izrade projekata za EU fondove organizovana je za zaposlene u Sekretarijatu i Ministarstvu finansija, kako bi se pomoglo da se Vladini službenici bolje pripreme za IPA 2008.

  • Pomoć Sekretarijatu za evropske integracije za uređivanje novog internet sajta posvećenog procesu evropskih integracija

    - Angažovan je domaći ekspert za pripremu novog sajta, koji će biti gotov u toku narednih mjeseci.

  • Pomoć potpredsjedniku Vlade za evropske integracije na planu aktivnosti za borbu protiv korupcije

    - Angažovan je domaći ekspert za izradu softverskog programa za objedinjeno prikupljanje podataka o korupciji od različitih institucija (policija, tužilaštvo, sudovi).

    - Drugi izvještaj Nacionalne komisije za praćenje implementacije Akcionog plana za sprovođenje Programa za borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala obajvljen je u junu na crnogorskom i engleskom jeziku.

  • Pomoć Sekretarijatu za evropske integracije u formiranju online baze informacija i podataka o razvojnoj pomoći - Platforma za upravljanje

    - Platformu je potrebno formirati i primijeniti u cilju sveobuhvatnog, transparentnog, efikasnog i djelotvornog upravljanja i koordinacije donatorske pomoći u skladu sa nacionalnim prioritetima u evropskim integracijama.

    - Urađena je procjena potreba i tehničkih uslova za primjenu Platforme u Crnoj Gori. Formirana je konkretna probna Platforma prilagođena za potrebe Crne Gore i počela je obuka grupa zaduženih za rukovanje Platformom.

  • Pomoć Sekretarijatu za evropske integracije i drugim institucijama u programiranju projekata za IPA 2009

    - Realizovana je obuka na temu upravljanja projektnim ciklusom i izrade logičke matrice i projektnih obrazaca (project fiche) za Sekretarijat, resorna ministarstva i odgovarajuće državne institucije u junu/septembru 2008. Obuka je predstavljala neophodne korake za uspješnu aktivnost programiranja Nacionalnog programa za IPA 2009.

  • Pomoć Upravi za kadrove u sprovođenju Strategije obuke državnih službenika i namještenika

    - Ekspert za podršku izradi Akcionog plana za implementaciju Strategije obuke državnih službenika i namještenika biće angažovan u februaru 2009.

5. Procjena i praćenje stanja uprave u kontekstu evropskih integracija u Crnoj Gori (februar 2008 - decembar 2008) finansirao UNDP: 170 000 USD. Projekat je usmjeren na uspostavljanje odgovarajućeg sistema pokazatelja u pogledu uprave vezanih za političke kriterijume za evropske integracije kroz podsticanje saradnje između Vlade i civilnog društva i izradu i probnu primjenu nacionalne metodologije.

  • Okrugli sto sa zainteresovanim stranama (relevantna ministarstva, civilno društvo) održan je u aprilu, a razmatrani su kontekst i metodologija za procjenu uprave u Crnoj Gori. Zaključeno je da bi predložena procjena crnogorske uprave trebalo da se usmjeri na političke Kopenhaške kriterijume za pristupanje EU tako što bi iskoristila postojeće - domaće i strane - izvore pokazatelja koji se tiču uprave.

  • Sklopljen je ugovor sa NDI-jem o saradnji na ovom projektu.

  • Sprovedeno je istraživanje postojećih podataka o političkim Kopenhaškim kriterijumima u vezi sa Crnom Gorom.

6. Jačanje kapaciteta za programiranje i izradu projektnih obrazaca (oktobar 2008 - januar 2009) finansirala EK: 211 550 USD. Projekat ima dvostruki cilj: izradu projektnih obrazaca za Nacionalni program za IPA 2009 sa svom potrebnom dopunskom dokumentacijom prema regulativi za IPA i jačanje kapaciteta u državnoj administraciji i veći osjećaj vlasništva nad procesom programiranja IPA i određivanja/izrade projekata. Glavne aktivnosti obuhvataju: analizu procesa programiranja i dokumenata iz zemlje i regiona koji su od značaja za izradu Nacionalnog programa za IPA 2009, izradu projektnih obrazaca u tijesnoj saradnji sa konsultantima, izradu planova obuke i materijala za obuku, organizovanje opšte, ''obuke na poslu" i konkretne obuke za Sekretarijat i odgovarajuća ministarstva, podršku ministarstvima i Sekratarijatu za unapređenje vidljivosti i transparentnosti u toku izrade Nacionalnog programa za IPA 2009 kroz participatorni pristup.

  • Osam međunarodnih i jedan domaći konsultant angažovani su u cilju pružanja podrške u izradi Nacionalnog programa za IPA 2009.

  • Pripremljeno je deset projektnih obrazaca za Nacionalni program za IPA 2009.

7. Jačanje kapaciteta Biroa za odnose sa javnošću Vlade Crne Gore u predstavljanju reformi i evropskih integracija medijima i javnosti (april 2008 - decembar 2008) finansirao UNDP: 60 000 USD. Projekat je usmjeren na jačanje kapaciteta Vladinog Biroa za odnose sa javnošću kroz rad na unapređenju kako internih tako i eksternih načina i sistema komunikacije vezane za evropske integracije. Cilj projekta je da pruži adekvatnu obuku zaposlenima u Birou i da obezbijedi tehničku opremu koja će im pomoći da komuniciraju sa javnošću i medijima na efikasniji i transparentniji način. Projekat čine dvije komponente: 1) edukacija i obuka i 2) stručna pomoć i razvoj infrastrukture.

  • Video i kompjuterska oprema za Biro nabavljena je u septembru 2008.

  • Obuka je organizovana u drugoj polovini novembra.

  • Studijska posjeta Briselu organizovana je u decembru.

^ na vrh