REFORMA OBRAZOVANJA

 

 

   

 

 

 

OPIS PROGRAMA

 

Inicijativa za ustanovljavanje programa Reforma obrazovanja pokrenuta je 1999. godine kada je procijenjeno da je kvalitetno obrazovanje ključan faktor razvoja i demokratizacije zemlje, kao i da Fondacija u Crnoj Gori i Institut za otvoreno društvo, kroz svoj mrežni Program za podršku obrazovanju, imaju kapacitet da pokrenu i daju važan doprinos procesu reforme crnogorskog obrazovnog sistema.

 

U periodu od 2000. do 2003. godine, Fondacija je obezbjeđivala ekspertsku, logističku i finansijsku podršku svim ključnim segmentima reforme obrazovanja, a to su:

 -  Razvoj i definisanje strateškog koncepta, principa i ciljeva reforme;

 -  Reforma obrazovnih zakona;

 -  Reforma nastavnih planova i programa;

 -  Izgradnja institucija / Reorganizacija Ministarstva prosvjete i nauke;

 -  Profesionalna obuka nastavnika i direktora obrazovnih institucija;

 -  Unapređenje procesa izdavanja udžbenika;

 -  Medijska kampanja/informisanje javnosti o obrazovnoj reformi.

 

U tom periodu Fondacija je bila jedini donator koji je pružio podršku relevantnim institucijama i akterima da na sveobuhvatan i sistemski način pristupe procesu reforme obrazovanja. Rezultati ovakvog pristupa su mnogobrojni: 2001. godine objavljena je "Knjiga promjena", ključni document reforme obrazovanja koji postavlja temelje, principe i ciljeve  novog obrazovnog sistema, krajem 2002. godine usvojeni su novi obrazovnih zakoni (do univerzitetskog nivoa) koji su omogućili da se planirane promjene sprovedu u djelo, a tokom 2003. godine Nacionalni savjet za obnovu nastavnih planova i programa usvojio je nove nastavne planove i programe za predškolsko, osnovnoškolsko i gimnazijsko obrazovanje, kao i programe za pojedine predmete. U međuvremenu je urađena serija obuka za timove Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva koji su umnogome doprinijeli da ova institucija bude spremna da u veoma kratkom roku pripremi nove udžbenike. Zahvaljujući svim ovim aktivnostima koje su se odvijale uz ključnu podršku Fondacije, škole u Crnoj Gori su bile prilično dobro pripremljene za uvođenje novih obrazovnih planova i programa na jesen 2004. godine.

 

S obzirom da je implementacija novih obrazovnih programa veoma zahtjevan proces u organizacionom, kadrovskom i  finansijskom smislu, Fondacija je kao strateške prioritete programa Reforma obrazovanja za period od 2003. do 2006. godine definisala sljedeće oblasti: uključivanje drugih donatora u proces reforme obrazovanja, podršku ključnim segmentima reformskog procesa (prevashodno obuci nastavnika i izgradnji novih obrazovnih institucija), kao i transparentnosti procesa reforme.

 

U cilju mobilizacije drugih donatora, Fondacija je - uz pomoć Mrežnog OSI programa za podršku obrazovanju u Jugoistočnoj Evropi i kancelarije OSI Brisela - podržala tokom 2003. godine održavanje tri informativna donatorska sastanka (u Briselu, Beogradu i Podgorici), kao i organizaciju donatorske konferencije u novembru 2003. godine u Podgorici. Takođe, Fondacija je obezbijedila ekspertsku podršku Ministarstvu prosvjete i nauke, kao i Zavodu za školstvo, da definiše projektne zadatke i pripremi dokumentaciju za zajam Svjetske banke. Ove opsežne aktivnosti su urodile plodom, tako da od 2004. godine proces reforme obrazovanja dobija podršku kroz bilateralne sporazume sa Mađarskom, Finskom, Slovenijom i Kanadom, a od 2005. godine počinju da se troše sredstva Svjetske banke.

 

U cilju podrške procesu decentralizacije u obrazovanju i prenošenja određenih funkcija i odgovornosti sa Ministarstva prosvjete i nauke na novoformirane institucije: Zavod za školstvo i Ispitni centar, Fondacija je u periodu od 2003. do 2006. godine pokrenula niz projekata usmjerenih na jačanje kapaciteta ovih institucija. Podržan je projekat uspostavljanja sistema osiguranja kvaliteta i pružena obuka zaposlenima u Zavodu za školstvo da prate i evaluiraju nove obrazovne programe. Kroz Program za razvoj kapaciteta (Capacity Development program, koji se sprovodio u saradnji sa Vladom Crne Gore i UNDP-jem), urađena je funkcionalna analiza Zavoda za školstvo, kao i, na osnovu dobijenih rezultata, priprema Strateškog plana Zavoda za školstvo. U ovom periodu sprovedeno je prvo eksterno pilot testiranje postignuća učenika III razreda u Crnoj Gori, čime je pomognut razvoj kadrovskih resursa Ispitnog centra. Fondacija je, takođe, podržala učešće Crne Gore u OECD-ovom projektu procjene učeničkih postignuća na kraju osnovne škole (PISA projekat), kao izuzetno važnom mehanizmu za jačanje kapaciteta za osiguranje kvaliteta, testiranje i unapređenje obrazovnog sistema.

 

Podizanja nivoa transparentnosti rada institucija je strateški cilj Fondacije u svim programima, a u domenu programa Reforma obrazovanja, ona je za rezultat imala objavljivanje niza publikacija, kao što su, između ostalih, "Informator o devetogodišnjoj osnovnoj školi", serija brošura sa novim nastavnim programima za sve obavezne i izborne predmete za osnovne i srednje škole, informator o novoj gimnaziji, informator o implementaciji obaveznih izbornih predmeta i njihovoj funkciji u dopuni maturskog standarda, itd.

 

U cilju povećanja inkluzivnosti obrazovnog sistema, kao i ohrabrivanja kvalitetnog učešća učenika i roditelja i ostalih zainteresovanih strana u procesu reforme obrazovanja, u ovom periodu Fondacija počinje da okuplja tim partnerskih nevladinih organizacija koje zastupaju interese učenika i roditelja, što rezultira projektima podrške zajednicama učenika u osnovnim školama, kao i  istraživanjima o stavovima roditelja o reformisanoj osnovnoj i srednjoj školi.

 

U skladu sa strateškim prioritetom Fondacije koji se odnosi na intenzivnu podršku uvođenju evropskih standarda i promociji univerzalnihi vrijednosti, zatim na osnovu procjene da dinamika promjena u izvjesnoj mjeri ide na uštrb njihovom kvalitetu, kao i na osnovu sveobuhvatne evaluacije programa Reforma obrazovanja koju je, 2005. godine, uradila ekspertkinja Johanna Crighton, od 2007. godine do danas program Reforma obrazovanja usmjeren je ka obezbjeđivnaju kvaliteta i inkluzivnosti obrazovnog procesa, kao i obezbjeđivanju kvalitetnog učešće učenika, nastavnika i roditelja u životu škole i obrazovnom sistemu.

 

U tom cilju Fondacija je podržala projekte usmjerene na jačanje kapaciteta Udruženja roditelja Crne Gore i Udruženja mladih sa hendikepom Crne Gore, kao važnih partnera u ostvarivanju postavljenih reformskih ciljeva. Fondacija je, takođe, pokrenula projekat uvođenja medijske pismenosti kao izbornog predmeta u srednjim školama (kroz pripremu programa, nastavnih materijala i obuku nastavnika), kao i omogućila pripremu, publikovanje i distribuciju "Priručnika za seksualno i reproduktivno zdravlje". Fondacija je podržala organizovanje nekoliko ljetnjih omladinskih kampova na kojima su učenici i učenice osnovnih i srednjih škola obučavani o učeničkom aktivizmu i svojoj novoj ulozi u reformisanoj školi, imali prilike da se senzibilizuju i saznaju više o inkluzivnoj nastavi i uključivanju djece sa posebnim potrebama, dok će ove godine teme na kampovima biti reproduktivno zdravlje i rizični oblici ponašanja, kao i medijsko opismenjavanje. Fondacija podržava uvođenje volonterizma u obrazovni sistem, a kroz projekte vezane za obuku učenika da vrednuju prostor, Fondacija doprinosi uvođenju održivog razvoja u obrazovni sistem.

 

U cilju doprinosa kvalitetu obrazovnog procesa, u periodu od 2007. godine, Fondacija je podržala nekoliko projekata čiji je cilj bio evaluacija sprovođenja reforme (evaluacija implementacije novih obrazovnih programa u prvom ciklusu osnovne škole, evaluacija predmetnih programa za prva tri razreda osnovne škole), od kojih je najveći projekat trenutno u toku, a tiče se evaluacije sprovođenja reformskih rješenja (planova i programa, nastavnih metoda, vannastavnih sadržaja) u osnovnim i srednjim školama u Crnoj Gori. Tokom cijelog ovog perioda, Fondacija obezbjeđuje podršku obuci nastavnika u različitim oblastima: radu sa najmlađim uzrastom, razvoju kritičkog mišljenja, podršku mentorskom radu, itd.

 

^na vrh

 

PROGRAMSKE AKTIVNOSTI

^na vrh

 

PUBLIKACIJE

Ostale publikacije»»

 

^na vrh

 

IZ MEDIJA

 

 

Dnevni list "Vijesti"

Dnevni list "Pobjeda"

Dnevni list "Dan"

List "Prosvjetni rad"

Prve crnogorske elektronske novine "PCNEN"

Ostali članci iz medija»»

 

^na vrh

 

STRATEŠKI DOKUMENTI U OBRAZOVNOJ REFORMI

  • Knjiga promjena

  • Obrazovni zakoni

  • Strateški plan za reformu obrazovanja 2003/04

  • Uvođenje informacione tehnologije u obrazovni sistem Crne Gore do univerzitetskog nivoa

Svi ovi dokumenti se mogu download-ovati sa web strane Ministarstva prosvjete i nauke -  http://www.mpin.vlada.cg.yu

^na vrh

 

OSTALI DONATORI

^na vrh

 

LINKOVI

^na vrh