REFORMA OBRAZOVANJA

 

 

   

KOORDINATOR:

MAJA KOVAČEVIĆ

e-mail:  mkovacevic@osim.org.me

tel:  (++ 382 20) 232 111, 231 199

fax: (++ 382 20) 232 111 lokal 103, 231 199 lokal 103

 

 

 

OPIS PROGRAMA

 

Inicijativa za ustanovljavanje programa Reforma obrazovanja pokrenuta je 1999. godine kada je procijenjeno da je kvalitetno obrazovanje ključan faktor razvoja i demokratizacije zemlje, kao i da Fondacija u Crnoj Gori i Institut za otvoreno društvo, kroz svoj mrežni Program za podršku obrazovanju, imaju kapacitet da pokrenu i daju važan doprinos procesu reforme crnogorskog obrazovnog sistema.

 

U periodu od 2000. do 2003. godine, Fondacija je obezbjeđivala ekspertsku, logističku i finansijsku podršku svim ključnim segmentima reforme obrazovanja, a to su:

 -  Razvoj i definisanje strateškog koncepta, principa i ciljeva reforme;

 -  Reforma obrazovnih zakona;

 -  Reforma nastavnih planova i programa;

 -  Izgradnja institucija / Reorganizacija Ministarstva prosvjete i nauke;

 -  Profesionalna obuka nastavnika i direktora obrazovnih institucija;

 -  Unapređenje procesa izdavanja udžbenika;

 -  Medijska kampanja/informisanje javnosti o obrazovnoj reformi.

 

U tom periodu Fondacija je bila jedini donator koji je pružio podršku relevantnim institucijama i akterima da na sveobuhvatan i sistemski način pristupe procesu reforme obrazovanja. Rezultati ovakvog pristupa su mnogobrojni: 2001. godine objavljena je "Knjiga promjena", ključni document reforme obrazovanja koji postavlja temelje, principe i ciljeve  novog obrazovnog sistema, krajem 2002. godine usvojeni su novi obrazovnih zakoni (do univerzitetskog nivoa) koji su omogućili da se planirane promjene sprovedu u djelo, a tokom 2003. godine Nacionalni savjet za obnovu nastavnih planova i programa usvojio je nove nastavne planove i programe za predškolsko, osnovnoškolsko i gimnazijsko obrazovanje, kao i programe za pojedine predmete. U međuvremenu je urađena serija obuka za timove Zavoda za udžbenike i nastavna sredstva koji su umnogome doprinijeli da ova institucija bude spremna da u veoma kratkom roku pripremi nove udžbenike. Zahvaljujući svim ovim aktivnostima koje su se odvijale uz ključnu podršku Fondacije, škole u Crnoj Gori su bile prilično dobro pripremljene za uvođenje novih obrazovnih planova i programa na jesen 2004. godine.

 

S obzirom da je implementacija novih obrazovnih programa veoma zahtjevan proces u organizacionom, kadrovskom i  finansijskom smislu, Fondacija je kao strateške prioritete programa Reforma obrazovanja za period od 2003. do 2006. godine definisala sljedeće oblasti: uključivanje drugih donatora u proces reforme obrazovanja, podršku ključnim segmentima reformskog procesa (prevashodno obuci nastavnika i izgradnji novih obrazovnih institucija), kao i transparentnosti procesa reforme.

 

U cilju mobilizacije drugih donatora, Fondacija je - uz pomoć Mrežnog OSI programa za podršku obrazovanju u Jugoistočnoj Evropi i kancelarije OSI Brisela - podržala tokom 2003. godine održavanje tri informativna donatorska sastanka (u Briselu, Beogradu i Podgorici), kao i organizaciju donatorske konferencije u novembru 2003. godine u Podgorici. Takođe, Fondacija je obezbijedila ekspertsku podršku Ministarstvu prosvjete i nauke, kao i Zavodu za školstvo, da definiše projektne zadatke i pripremi dokumentaciju za zajam Svjetske banke. Ove opsežne aktivnosti su urodile plodom, tako da od 2004. godine proces reforme obrazovanja dobija podršku kroz bilateralne sporazume sa Mađarskom, Finskom, Slovenijom i Kanadom, a od 2005. godine počinju da se troše sredstva Svjetske banke.

 

U cilju podrške procesu decentralizacije u obrazovanju i prenošenja određenih funkcija i odgovornosti sa Ministarstva prosvjete i nauke na novoformirane institucije: Zavod za školstvo i Ispitni centar, Fondacija je u periodu od 2003. do 2006. godine pokrenula niz projekata usmjerenih na jačanje kapaciteta ovih institucija. Podržan je projekat uspostavljanja sistema osiguranja kvaliteta i pružena obuka zaposlenima u Zavodu za školstvo da prate i evaluiraju nove obrazovne programe. Kroz Program za razvoj kapaciteta (Capacity Development program, koji se sprovodio u saradnji sa Vladom Crne Gore i UNDP-jem), urađena je funkcionalna analiza Zavoda za školstvo, kao i, na osnovu dobijenih rezultata, priprema Strateškog plana Zavoda za školstvo. U ovom periodu sprovedeno je prvo eksterno pilot testiranje postignuća učenika III razreda u Crnoj Gori, čime je pomognut razvoj kadrovskih resursa Ispitnog centra. Fondacija je, takođe, podržala učešće Crne Gore u OECD-ovom projektu procjene učeničkih postignuća na kraju osnovne škole (PISA projekat), kao izuzetno važnom mehanizmu za jačanje kapaciteta za osiguranje kvaliteta, testiranje i unapređenje obrazovnog sistema.

 

Podizanja nivoa transparentnosti rada institucija je strateški cilj Fondacije u svim programima, a u domenu programa Reforma obrazovanja, ona je za rezultat imala objavljivanje niza publikacija, kao što su, između ostalih, "Informator o devetogodišnjoj osnovnoj školi", serija brošura sa novim nastavnim programima za sve obavezne i izborne predmete za osnovne i srednje škole, informator o novoj gimnaziji, informator o implementaciji obaveznih izbornih predmeta i njihovoj funkciji u dopuni maturskog standarda, itd.

 

U cilju povećanja inkluzivnosti obrazovnog sistema, kao i ohrabrivanja kvalitetnog učešća učenika i roditelja i ostalih zainteresovanih strana u procesu reforme obrazovanja, u ovom periodu Fondacija počinje da okuplja tim partnerskih nevladinih organizacija koje zastupaju interese učenika i roditelja, što rezultira projektima podrške zajednicama učenika u osnovnim školama, kao i  istraživanjima o stavovima roditelja o reformisanoj osnovnoj i srednjoj školi.

 

U skladu sa strateškim prioritetom Fondacije koji se odnosi na intenzivnu podršku uvođenju evropskih standarda i promociji univerzalnihi vrijednosti, zatim na osnovu procjene da dinamika promjena u izvjesnoj mjeri ide na uštrb njihovom kvalitetu, kao i na osnovu sveobuhvatne evaluacije programa Reforma obrazovanja koju je, 2005. godine, uradila ekspertkinja Johanna Crighton, od 2007. godine do danas program Reforma obrazovanja usmjeren je ka obezbjeđivnaju kvaliteta i inkluzivnosti obrazovnog procesa, kao i obezbjeđivanju kvalitetnog učešće učenika, nastavnika i roditelja u životu škole i obrazovnom sistemu.

 

U tom cilju Fondacija je podržala projekte usmjerene na jačanje kapaciteta Udruženja roditelja Crne Gore i Udruženja mladih sa hendikepom Crne Gore, kao važnih partnera u ostvarivanju postavljenih reformskih ciljeva. Fondacija je, takođe, pokrenula projekat uvođenja medijske pismenosti kao izbornog predmeta u srednjim školama (kroz pripremu programa, nastavnih materijala i obuku nastavnika), kao i omogućila pripremu, publikovanje i distribuciju "Priručnika za seksualno i reproduktivno zdravlje". Fondacija je podržala organizovanje nekoliko ljetnjih omladinskih kampova na kojima su učenici i učenice osnovnih i srednjih škola obučavani o učeničkom aktivizmu i svojoj novoj ulozi u reformisanoj školi, imali prilike da se senzibilizuju i saznaju više o inkluzivnoj nastavi i uključivanju djece sa posebnim potrebama, dok će ove godine teme na kampovima biti reproduktivno zdravlje i rizični oblici ponašanja, kao i medijsko opismenjavanje. Fondacija podržava uvođenje volonterizma u obrazovni sistem, a kroz projekte vezane za obuku učenika da vrednuju prostor, Fondacija doprinosi uvođenju održivog razvoja u obrazovni sistem.

 

U cilju doprinosa kvalitetu obrazovnog procesa, u periodu od 2007. godine, Fondacija je podržala nekoliko projekata čiji je cilj bio evaluacija sprovođenja reforme (evaluacija implementacije novih obrazovnih programa u prvom ciklusu osnovne škole, evaluacija predmetnih programa za prva tri razreda osnovne škole), od kojih je najveći projekat trenutno u toku, a tiče se evaluacije sprovođenja reformskih rješenja (planova i programa, nastavnih metoda, vannastavnih sadržaja) u osnovnim i srednjim školama u Crnoj Gori. Tokom cijelog ovog perioda, Fondacija obezbjeđuje podršku obuci nastavnika u različitim oblastima: radu sa najmlađim uzrastom, razvoju kritičkog mišljenja, podršku mentorskom radu, itd.

 

^na vrh

 

PROGRAMSKE AKTIVNOSTI

^na vrh

 

PUBLIKACIJE

Ostale publikacije»»

 

^na vrh

 

IZ MEDIJA

 

 

Dnevni list "Vijesti"

Dnevni list "Pobjeda"

Dnevni list "Dan"

List "Prosvjetni rad"

Prve crnogorske elektronske novine "PCNEN"

Ostali članci iz medija»»

 

^na vrh

 

STRATEŠKI DOKUMENTI U OBRAZOVNOJ REFORMI

  • Knjiga promjena

  • Obrazovni zakoni

  • Strateški plan za reformu obrazovanja 2003/04

  • Uvođenje informacione tehnologije u obrazovni sistem Crne Gore do univerzitetskog nivoa

Svi ovi dokumenti se mogu download-ovati sa web strane Ministarstva prosvjete i nauke -  http://www.mpin.vlada.cg.yu

^na vrh

 

OSTALI DONATORI

^na vrh

 

LINKOVI

^na vrh