OKRUGLI STO: NACRT ZAKONA O NOTARIMA

U Podgorici je 14. juna o.g. u organizaciji Ministarstva pravde RCG, FOSI ROM i Savjeta Evrope održan okrugli sto o nacrtu Zakona o notarima. Okruglom stolu, čiji je cilj bila stručna rasprava o nacrtu Zakona o notarima i davanje eventualnih sugestija za unapredjenje ovog zakonskog nacrta, prisustvovalo je oko 30 predstavnika sudstva, tužilaštva, advokatske komore, Ministarstva pravde i donatorskih organizacija. Skup je otvorio ministar pravde Željko Šturanović davši kratak pregled aktivnosti koje su prethodile nacrtu i zahvalivši, izmedju ostalog, Fondaciji na podršci koju je pružila procesu izrade pomenutog zakona. Sanja Elezović i Vlado Ristovski, direktor kancelarije Savjeta Evrope u Podgorici, takodje su kratko pozdravili skup. Nakon uvodnih izlaganja, Branka Lakocević, pomoćnik ministra pravde, je iznijela detaljan pregled novih zakonskih rješenja sadržanih u ovom zakonu koji bi mogao značajno unaprijediti pravni promet u praksi i doprinijeti rasterećenju sudova. Nacrt Zakona, koji je bio predmet rasprave na okruglom stolu, je inače već jednom revidiran u skladu sa preporukama eksperata Savjeta Evrope - Emanuele Ferari (notara iz Italija) i Adama Tota (notara iz Madjarske) - koje su dali u svom misljenju od 12. maja o.g.

Nacrt Zakona izmedju ostalog predvidja formiranje instituta notara - lica od javnog ugleda i povjerenja - koje notarsku funkciju vrsi kao javnu sluzbu, profesionalno, nepristrasno i kao isključivo zanimanje tokom vremena na koje je imenovan. Notar preuzima od suda nadležnosti u dijelu obavljanja notarskih transakcija (pravnih poslova) i tzv. notarskih potvrda o činjenicama (uvjerenja i sl.). Notar ima službeno područje i sjedište i predloženi zakonski tekst je predvidio da se za teritorije manjih opština organizuje po 1 notar a za teritoriju većih opština 1 notar na svakih 10.000 stanovnika. Ova odredba se zadržala i u revidiranom zakonskom tekstu uprkos intervenciji od strane Savjeta Evrope da se to cini nedovoljnim. Ova odredba će naknadnim izmjenama zakonskog teksta vjerovatno biti prilagodjena jer je otvorila diskusiju tokom samog okruglog stola o potrebi uskladjivanja broja notarskih mjesta. Pojedini advokati su smatrali da treba podići granicu na 20.000 stanovnika ali je odgovoreno od strane predstavnika Ministarstva da se 10.000 činilo kao najlogičniji kompromis izmedju 20.000 i 5.000 kao rješenja koja su bila aktuelna u procesu izrade zakona.

Zakon predvidja da notara imenuje ministar pravde na predlog Notarske komore a na osnovu konkursa koji raspisuje ministar a sprovodi Komora koja u tu svrhu formira petočlanu komisiju. Do osnivanja Notarske komore, Ministarstvo pravde je dužno da organizuje polaganje notarskog ispita u roku od godinu dana od stupanja na snagu ovog zakona, da raspiše prvi konkurs za imenovanje notara u roku od 18 mjeseci od dana stupanja na snagu ovog Zakona, kao i da raspiše i sprovodi konkurse za imenovanje notara. Nacrt Zakona predvidja da se Notarska komora konstituiše kada sa poslovanjem prema ovom Zakonu počne najmanje 20 notara. Nacrt Zakona predvidja da notarsku funkciju moze vršiti lice koje je drzavljanin Crne Gore, diplomirani pravnik, da ima položen pravosudni i notarski ispit, da ima 5 godina radnog iskustva kao diplomirani pravnik (od toga najmanje 3 godine radnog iskustva nakon položenog pravosudnog ispita) i da je dostojan javnog povjerenja za obavljanje poslova notara. Ove odredbe su izazvale dosta polemike prvenstveno medju predstavnicima Advokatske komore koji su se, inače, u najvećem broju odazvali pozivu za učešće u radu okruglog stola  - vjerovatno obzirom na cinjenicu da jedini za sada ispunjavaju prostorne i tehničke preduslove za obavljanje ove funkcije. Dakle, primjedbe su išle u pravcu uslova za imenovanje notara i godina radnog staža nakon pravosudnog ispita kao uslova za obavljanje notarske funkcije. Pojedini advokati su smatrali da je potrebno uvesti specijalistički jednomjesečni kurs za javnog bilježnika i predstavnici Ministarstva nijesu izričito bili protiv te ideje. Bilo je i predloga da se sa početkom rada notara ne čeka do 18 mjeseci nakon donošenja Zakona (kako to Prelazne i završne odredbe nacrta ovog Zakona predvidjaju) posebno imajući u vidu da postoje lica koja već ispunjavaju uslove za obavljanje ove djelatnosti. Predstavnici Ministarstva su odgovorili da je dilema u Radnoj grupi za izradu nacrta postojala izmedju 18 mjeseci i 2 godine prelaznog perioda do implementacije zakona budući da je za adekvatnu implementaciju zakona potrebno stvoriti brojne organizacione, kadrovske, materijalno-tehničke i druge preduslove.

Dio diskusije je posvećen i potrebi intervencija u tekstu Zakona o vanparničnom postupku shodno odredbama ovog  Zakona. Ministar je, u tom smislu, najavio formiranje radne grupe za izradu zakona o vanparničnom postupku (upravo zbog Zakona o notarima) iako izrada tog zakona nije bila u planu aktivnosti Ministarstva za 2004. godinu. Skup je završen najavom ministra pravde da će nacrt Zakona o notarima još jednom biti revidiran shodno zaključcima diskusije i njegovim očekivanjem da će se ovaj Zakon naći pred Skupštinom RCG u septembru o.g.

IZ MEDIJA: